ReferenceError: Can't find variable: globalThis https://www.googletagmanager.com/gtag/js?id=G-FV2WCS57Z1:258 ReferenceError: Can't find variable: writeEmbed https://www.youtube.com/embed/rXVIZ_4KsuE?&t=3s&wmode=opaque:11 in global code ReferenceError: Can't find variable: writeEmbed https://www.youtube.com/embed/9lWcgAcn-0k?&wmode=opaque:11 in global code ReferenceError: Can't find variable: writeEmbed https://www.youtube.com/embed/ZzIROncRXjY?&t=24s&wmode=opaque:11 in global code ReferenceError: Can't find variable: writeEmbed https://www.youtube.com/embed/4_n7QwPmcIE?&t=1s&wmode=opaque:11 in global code ReferenceError: Can't find variable: writeEmbed https://www.youtube.com/embed/kSgKgv_Tm7k?&source_ve_path=OTY3MTQ&embeds_referring_euri=https%3A%2F%2Ftanitimedebiyat.istanbul.edu.tr%2F&wmode=opaque:11 in global code ReferenceError: Can't find variable: writeEmbed https://www.youtube.com/embed/fIcrCXAvk78?&wmode=opaque:11 in global code ReferenceError: Can't find variable: writeEmbed https://www.youtube.com/embed/shyg52K28CA?&wmode=opaque:11 in global code ReferenceError: Can't find variable: queueMicrotask https://www.youtube.com/s/_/ytembeds/_/js/k=ytembeds.base.en_US.1PXdIa9VMxU.es5.O/am=AAAAgADAGA/d=1/excm=base,root/rs=AGKMywHmlTn3jpuVbY0Rztv-JrzyUCtvEQ/m=root,base:175 in lba https://www.youtube.com/s/_/ytembeds/_/js/k=ytembeds.base.en_US.1PXdIa9VMxU.es5.O/am=AAAAgADAGA/d=1/excm=base,root/rs=AGKMywHmlTn3jpuVbY0Rztv-JrzyUCtvEQ/m=root,base:1305 in v4 https://www.youtube.com/s/_/ytembeds/_/js/k=ytembeds.base.en_US.1PXdIa9VMxU.es5.O/am=AAAAgADAGA/d=1/excm=base,root/rs=AGKMywHmlTn3jpuVbY0Rztv-JrzyUCtvEQ/m=root,base:1177 in PBa Almanca Mütercim ve Tercümanlık

Bölümlerimiz 3


Programın Kısa Tarihçesi

İstanbul Üniversitesi’nde çeviri eğitimi 1992-1993 döneminde bir sertifika programı ile başlamıştır. Bu dönemde kurucu hocalarımızdan Prof. Dr. Şara Sayın (ö. 2017) ve emekli hocalarımızdan Prof. Dr. Turgay Kurultay’ın girişimiyle başlatılan eğitim çalışması, Alman Dili ve Edebiyatı ile Alman Dili Eğitimi bölümlerinin 3. sınıf öğrencileri için çeviri piyasasının koşulları da dikkate alınarak, toplam 4 dönem ve haftada 10 saatlik bir Çeviri Sertifikası Programı şeklinde tasarlanmıştır. Öğrenciler bir sınav sonucunda ve gönüllü olarak katıldıkları 4 dönemlik bu programda tıp, hukuk, iktisat gibi uzmanlık alanlarında, seçmeli dil ve çeviri derslerinin ardından, kendi diploma programlarına ek olarak bir çeviri sertifikasıyla da mesleki potansiyellerini geliştirmiş oluyordu. Almanca Mütercim Tercümanlık programına 1994-1995 döneminde lisans düzeyinde öğrenci alınmaya başladıktan sonra bu sertifika programı sona ermiştir. 

1993-1994 döneminde açılan Çeviri Bölümü, ilk öğrencilerini 1994-1995 döneminde kabul etmiş, bölümde altyapı açısından öncelikle Almanca Anabilim Dalı kurulmuş ve kurucu anabilim dalı olmuştur. Almanca Mütercim Tercümanlık Anabilim Dalı ilk mezunlarını 1998 yılında vermiştir. Bölümün kuruluş amaçları arasında bulunan diğer Batı dillerine ve Doğu dillerine de yer verme düşüncesi, ancak 2000 yılında İngilizce ve Fransızca Anabilim Dallarının kuruluşuyla ve Çeviri Bölümü Almanca Mütercim Tercümanlık Anabilim Dalı, yeni açılan diğer iki anabilim dalıyla birlikte Batı Dilleri ve Edebiyatları Bölümü’ne bağlandığında hayata geçebilmiştir. Ardından 2007 yılında bu bölümden ayrı, yine üç anabilim dalı bulunan Çeviribilim Bölümü olarak eğitime devam edilmiştir. İlk Doğu dili olarak eğitim veren Arapça Anabilim Dalı ise 2022-2023 döneminde öğrenci almaya başlamıştır; bugün itibariyle bu dört anabilim dalı Mütercim ve Tercümanlık Bölümü bünyesinde yer almaktadır.


Çeviri Bölümü ve Almanca Mütercim Tercümanlık Anabilim Dalımız, 1992-1993 akademik yılında Prof. Dr. Şara Sayın, Prof. Dr. Akşit Göktürk ve Prof. Dr. Özcan Başkan’ın çabalarıyla kuruldu ve ilk bölüm başkanlığına Prof. Dr. Nilüfer Tapan getirildi. Günümüzde ise Mütercim ve Tercümanlık Bölümü Başkanlığı Prof. Dr. Alev Bulut ve Almanca Mütercim ve Tercümanlık Anabilim Dalı Başkanlığı Doç. Dr. Yeşim Tükel Kanra tarafından yürütülmektedir. 

Programın Bilimsel Çalışma ve Araştırma Faaliyetleri

Program, öğrencilere çeviriyi sadece dilsel bir aktarım değil, bir kültürlerarası iletişim uzmanlığı olarak kavratmayı hedefler. Akademik süreç; çeviri tarihi, kuramları, teknolojileri, edebi çeviri, sözlü çeviri ve uzmanlık alanı çevirileri gibi geniş bir araştırma ve eğitim yelpazesini kapsar. Ayrıca, öğrenciler ve öğretim elemanlarının desteğiyle faaliyet gösteren Çeviri Kulübü (İSÇEV) iş birliğinde düzenli olarak akademik etkinlikler, toplantılar ve kolokyumlar gerçekleştirilmektedir. Sektörde tanınan araştırmacı ve çevirmenlerin katıldığı söyleşilerle öğrencilerin tecrübe kazanması sağlanmaktadır.

Almanca Mütercim ve Tercümanlık Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ve Elemanları

Anabilim Dalı kadromuzda aşağıdaki öğretim elemanları yer almaktadır:

•    Doç. Dr. Yeşim Tükel Kanra (Anabilim Dalı Başkanı)

•    Dr. Öğr. Üyesi Neslihan Demez 

•    Dr. Öğr. Üyesi Ensa Filazi 

•    Öğr. Gör. Erkan Çotuk 

•    Araş. Gör. Enise Eryılmaz 

Öğretim kadromuz, çeviri deneyimi olan, çeşitli alanlarda uzmanlaşmış kişilerden oluşmaktadır. Ayrıca çeviri eğitimi açısından öneme sahip olan uzmanlık alanları ve yabancı dil derslerimiz, üniversitemizin farklı fakültelerinden görevlendirilen akademisyenlerin değerli katkılarıyla desteklenmektedir.

Öğretim Elemanlarının Ulusal/Uluslararası Ödül, Patent, TÜBİTAK vb. Alanlardaki Ödül-Proje Başarıları

•    Gençler Geleceğin Mutfağında Projesi: 

Dr. Öğretim Üyesi Neslihan Demez yürütücülüğünde ve Kültür ve Turizm Bakanlığı desteğiyle gerçekleştirilen bu proje, geleneksel Türk mutfağını ve yemek kültürünü dijital dünyaya taşımayı hedefler. Proje kapsamında içerikler Almanca, Fransızca, İngilizce ve Türk İşaret Dili gibi farklı dillere çevrilerek çok kültürlü bir tanıtım sağlanmakta; öğrenciler altyazı çevirisi ve atölye çalışmalarıyla deneyim kazanmaktadır.

 •    PERA HISTORY APP: 

Gençlik Köprüsü Türkiye-Almanya tarafından fonlanan ve dieKunstBauStelle Derneği iş birliğiyle yürütülen bu proje, İstanbul’un tarihi mirasını bir akıllı telefon uygulaması üzerinden erişilebilir kılmayı amaçlar. Anabilim dalı, uygulamanın içeriğini çevirmenlik perspektifi ve kültür uzmanlığı ile ele alarak yerel halk ve turistler için çok dilli bir dijital platform oluşturulmasına katkı sunmaktadır.

•    Future Flashback: 

Günümüze Zamanda Bir Yolculuk: Dr. Ensa Filazi koordinatörlüğünde tamamlanan bu proje, Gençlik Köprüsü Türkiye-Almanya tarafından finanse edilmiştir. Edebiyat Fakültesi’nde hayata geçirilen çalışma, anabilim dalı öğretim üyelerinin uzmanlıklarıyla katkı sunduğu çok dilli ve kültürlerarası bir proje niteliğini taşımaktadır. 

Anabilim Dalımız bünyesinde yürütülen tüm bu ulusal ve uluslararası proje çalışmaları, öğrencilerimizin araştırma, içerik üretimi, teknolojik entegrasyon ve çok dilli çeviri süreçlerine doğrudan dahil edilmesini sağlayarak, onların teorik bilgilerini sahada pratik deneyime dönüştürmelerine ve mesleki uzmanlık kazanmalarına öncelikli bir zemin hazırlamaktadır.

Projelere ilişkin ayrıntılı bilgi için bkz.: https://almancaceviri-edebiyat.istanbul.edu.tr/tr/content/projeler/gencler-gelecegin-mutfaginda

Programın Lisans Seviyesinde Eğitim-Öğretim Hedefleri, Kontenjan, İmkanları, Akreditasyon Durumu, Varsa Hazırlık Sınıfı Hakkında Bilgi

Misyon ve Vizyon:

Anabilim Dalımızın misyonu gerçek gereksinimlere çözüm üretebilecek, inisiyatif sahibi ve kalite standardını yükseltebilecek nitelikte ve bu hedefe bağlı olarak, çeviriyi kültürler arası iletişim uzmanlığı olarak benimsemiş öğrenciler yetiştirmenin yanı sıra yeni bir mesleki profilin oluşması için bilgi temeli sağlamak, araştırma çalışmaları ve ilgili kamuoyuna yönelik bilinçlendirme çalışmaları yapmak, hızlı değişim içinde olan ve dışarıya yönelik bilgi akışı ve kültürel etkileşimi sağlayarak dün olduğu gibi bugün de toplumsal gelişimin odağında bulunan bir ülke olarak Türkiye'de çeviri eğitimini ayrı bir yere taşımaktır. Vizyonumuz ise Mütercim ve Tercümanlık Anabilim dalları ve farklı disiplinler arasında iş birliği sağlayarak çevirinin disiplinler arası bir köprü olmasını sağlamak, bu bağlamda projeler üreterek, ulusal ve uluslararası düzeyde etkinlikler gerçekleştirerek öncelikle bilimsel, kuramsal ve buna bağlı olarak uygulamalı ürünler ortaya koyan eğitim kurumu olmaktır. 

Hazırlık Sınıfı:

Anabilim Dalımızda 2022-2023 eğitim döneminden itibaren Almanca hazırlık sınıfı açılmış ve zorunlu hazırlık programı başlamıştır. Öğrencilerin iyi düzeyde bir Almanca bilgisinin yanı sıra iyi bir Türkçe dil bilgisine sahip olmaları gerekmektedir.

Eğitim Yapısı ve İmkanlar:

Programımızda, farklı diller, farklı çeviri uygulamaları ve farklı uzmanlık alanları bağlamında teori ve uygulamaya ağırlık verilen dersler yer almaktadır. Programın eğitim dili Almanca ve Türkçedir. Programımızın hedefi Almanca-Türkçe dil çiftinde iki yönlü çeviriler yapabilen çevirmenler yetiştirmektir. 

Ayrıca zorunlu ikinci yabancı dil olarak İngilizceye ve üçüncü yabancı dil olarak Fransızcaya yer verilmektedir. İkinci yabancı dil modülü 8 yarıyıl, üçüncü yabancı dil modülü ise 4 yarıyıl boyunca devam etmekte olup bu dersler Yabancı Diller Yüksekokulu tarafından yürütülmektedir. 

Derslerde hem Almanca hem Türkçe kaynaklar okutulmaktadır ve program, derslerin özelliklerine bağlı olarak iki dilli yürütülmektedir. Anabilim Dalımızda diller arası iletişime ve çeviriye yönelik temel eğitimi takiben, 5. yarıyıldan itibaren seçimlik uzmanlık bilgisi ve çevirisi derslerine başlanmaktadır.

Uygulamaya dönük ve uygulamayla iç içe bir yapı sergileyen eğitim programımızda, 6. yarıyılın sonunda dört haftalık (bir aylık) bir zorunlu STAJ öngörülmektedir. Stajını tamamlayan öğrenciler, uygulamada edindikleri bilgi ve deneyimleri yedinci yarıyılda "Staj Değerlendirme" dersinde sınıf ortamında sunarak paylaşmakta ve değerlendirmektedirler. 

Öğrencilerimiz 7. ve 8. yarıyıllarda, belirli bir konu alanında çeviri becerilerini sergileme ve bireysel sorumluluk üstlenme kapasitelerini gösteren iki yönlü kapsamlı bir bitirme tezi hazırlar. Bitirme tezi, diğer derslerle birlikte bir mezuniyet çalışması niteliğindedir. Mezuniyet koşulu bağıl not sisteminde 8 dönemde 4 üzerinden 2 not ortalaması ve toplam en az 240 AKTS’dir. 

Akreditasyon Durumu:

Anabilim Dalımız, Fen, Edebiyat, Fen-Edebiyat, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakülteleri Öğretim Programları Değerlendirme ve Akreditasyon Derneği (FEDEK) tarafından akredite edilmiştir. Bu akreditasyon, anabilim dalımızda sunulan eğitim-öğretim müfredatının, akademik kadro yetkinliğinin, teknik altyapının ve ölçme-değerlendirme süreçlerinin ulusal ve uluslararası yüksek kalite standartlarında olduğunu tescillemektedir.

Burslar:

Öğrencilerimizin Alman Akademik Değişim Kurumu'ndan (DAAD) ve benzeri başka kuruluşlardan burs alma olanakları vardır.

Akademik ve Sosyal Etkinlikler:

Anabilim Dalımızda öğrencinin mezuniyet sonrası görev alabileceği sektörlerde, anadili ile yabancı diller arasında iletişim kurabilme, farklı çeviri uygulamalarını gerçekleştirebilme amacıyla gereken bilgi, beceri ve yetkinliklere ulaşması hedeflenmektedir. Bu doğrultuda bölümümüzdeki diğer anabilim dalları ile, ayrıca öğrencilerimizin ve ilgili öğretim elemanlarımızın destekleri ile faaliyet gösteren Çeviri Kulübümüz İSÇEV ile iş birliği içerisinde akademik ve bilimsel etkinlik, toplantı, kolokyum düzenli olarak gerçekleştirilmekte, sektörde bilinirliği olan çok sayıda araştırmacı, çevirmen, editör bölümümüzde söyleşilere davet edilerek tecrübelerini öğrencilerimizle paylaşması sağlanmaktadır. Ayrıca Türkiye’de çeviri eğitimi veren programların son sınıf öğrencilerinin katıldığı AB Bakanlığı Genç Çevirmenler Yarışması’na katılan öğrencilerimiz de kendi gruplarında dereceye girerek yarışmanın ödülü olarak gerçekleştirilen Brüksel gezisine katılma imkânı bulmaktadırlar.  

Lisansüstü Eğitim

Lisans eğitiminin yanı sıra, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Çeviribilim Anabilim Dalı Başkanlığı çatısı altında; Fransızca Mütercim ve Tercümanlık, Almanca Mütercim ve Tercümanlık, İngilizce Mütercim ve Tercümanlık, Arapça Mütercim ve Tercümanlık Anabilim Dalları ile ortak yürütülen tezli yüksek lisans ve doktora programları mevcuttur. Lisans eğitimini tamamlayan öğrenciler, lisansüstü eğitimine programlarımızda devam edebilmektedirler. 

Lisans ve Lisansüstü Programlarının Erasmus, Farabi ve Mevlana Anlaşmaları, Şartları vb.

Anabilim Dalımız 2005 yılından bu yana Erasmus Değişim Programı ile yurtdışına öğrenci göndermektedir. Başarılı öğrencilerimiz çeviri eğitimlerini Erasmus Programı ile bir dönem yurtdışında sözleşmemiz bulunan bölümlerde sürdürebilirler. Erasmus+ Değişim Programı kapsamında halen aşağıda belirtilen üniversitelerle lisans, yüksek lisans ve doktora düzeyinde akademik değişim anlaşmamız bulunmaktadır:

•    ARİSTOTELES ÜNİVERSİTESİ / THESSALONİKİ 

•    JOHANNES GUTENBERG ÜNİVERSİTESİ / MAINZ 

•    KARL FRANZENS ÜNİVERSİTESİ / GRAZ 

•    MAGDEBURG ÜNİVERSİTESİ / STENDAL 

•    NAPOLI L'ORIENTALE ÜNİVERSİTESİ / NAPOLI 

•    NICOLAUS COPERNICUS ÜNİVERSİTESİ / TORUN 

•    RHEINISCH FRIEDRICH WILHELMS ÜNİVERSİTESİ / BONN 

•    SOUTH - WEST NEOFIT RILSKI ÜNİVERSİTESİ / BLAGOEVGRAD

Bunun yanı sıra yurt dışındaki bazı üniversitelerle (Almanya, Avusturya, Polonya gibi) yapmış olduğumuz ikili anlaşmalarla lisans ve lisansüstü düzeyde Erasmus+ ve Farabi değişim programlarına katılım imkânı sunulmaktadır.

Ayrıntılı bilgi için bkz.: https://almancaceviri-edebiyat.istanbul.edu.tr/tr/content/ogrenci/erasmus

Programı Lisans ve Lisansüstü Seviyede Eşdeğer Bölümlerden/Programlardan Ayıran Özellikler

Anabilim Dalımızda öğrenim görmek isteyen öğrenci adaylarının bu programda yüksek başarı kazanabilmesi, altyapı olarak iyi düzeyde ve iletişim amaçlı kullanabildikleri Türkçe ve Almanca bilgisinin yanı sıra kültürel konulara duyarlı olmalarını gerektirir. Ayrıca çevirmenlik mesleğinin gereği olarak araştırmaya ve kendini geliştirmeye açık olmak öğrenci adaylarımızdan beklediğimiz önemli bir özelliktir. Eğitim hedeflerimiz geniş perspektiflidir; öğrencilerin güncel konularla ve kültürel etkinliklerle yakından ilgilenmesi, sahip oldukları dillerini çok yönlü olarak kullanıp zenginleştirmeleri eğitimde başarının gereklerindendir.

Eğitim programımızın hedeflediği mezun profili; belli bir alanda uzmanlık düzeyinde ve çeşitli alanlarda temel düzeyde çeviri yapabilen, yeni alanlarda araştırma yaparak bilgisini geliştiren ve bunu iletişim süreçlerine yansıtabilen, diller ve kültürler arası iletişimde aktif rol alabilen, çeviri açısından dil ve iletişim sorunlarına analitik bakabilen ve üst bilgiyle hareket edebilen kültür ve iletişim uzmanıdır.

Program Mezunlarının Çalışabilecekleri, Çoğunlukla Yöneldikleri İş Alanları

Mezunlarımızın çalışma alanları eğitim hedeflerine uygun olarak oldukça geniştir. Mezunlarımız; serbest veya kadrolu çevirmenlik yapabilir, şirketlerde uluslararası ilişkilerden sorumlu sekreterlik, patent ve marka çevirmenliği, yönetici asistanlığı, konsolosluk elemanlığı, toplum çevirmenliği kapsamında sağlık turizminde ya da hukuk (mahkeme), spor gibi alanlarda çevirmenlik yapabilirler.

Ayrıca eğitimin kültürel ve bilimsel altyapısı mezunlarımızın alanlarında yönlendirici ve yönetici konumuna kısa zamanda gelmesini sağlayarak redaktör, proje yöneticisi, çeviri bürosu işletmecisi, çeviri departmanı yöneticisi gibi görevler üstlenebilmesini hızlandırır. Mezunlarımızın bir kısmı da Türkiye’de ve yurtdışında iktisat, işletme, iletişim, uluslararası ilişkiler, sosyoloji, psikoloji gibi bölümlerde lisans ve lisansüstü programlarına katılmaktadır.

Ayrıca mezunlarımız çeşitli bakanlıklar, müsteşarlıklar, genel müdürlükler gibi devlet kurumlarında; özel sektörde çeviri işletmelerinde, dış ticaret, reklam ve pazarlama, turizm şirketlerinde, spor kulüplerinde, medyada ve çeşitli uluslararası ve çok uluslu kuruluşlarda çevirmen, yönetici asistanı, dil uzmanı olarak; akademik kurumlarda da eğitimci, çevirmen, araştırmacı, iletişim uzmanı, öğretmen olarak istihdam edilmektedirler.

Uluslararası Öğrencilerin Lisans Programına Kabul Şartları ve Giriş Koşulları

Programa üniversite giriş sınavında Almanca dil puanından başvurmak gereklidir. İngilizce ya da diğer dil puanlarından öğrenci alınmamaktadır. Programımıza DİL puan türüyle öğrenci alımı yapılmaktadır. Ayrıca kurumlararası ve kurum içi Yatay ve Dikey Geçişle gelen öğrenciler, YÖS sınavını başaran ve kabul koşullarını tamamlamış yabancı uyruklu öğrenciler de programa kabul edilir.

Programın Sosyal Medya Hesabı 

Anabilim Dalımızda eğitim alan öğrencilerimizle dönem içerisinde derslere ve etkinliklere yönelik iletişim için her sınıfın duyuru grubu bulunmaktadır. 

Ayrıca Anabilim Dalımıza ait sosyal medya hesabı da bulunmaktadır: iu_almancaceviri


Programın Kısa Tarihçesi

Antropoloji Bölümü, 1960 yılında İstanbul Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Mümtaz Turhan’ın çabaları ve Prof. Dr. Charles William Merton Hart’ın öncülüğünde “Sosyal Antropoloji ve Etnoloji Kürsüsü” olarak kurulmuş ve alan araştırması odaklı bir müfredatla yapılandırılarak 1961–1962 öğretim yılından itibaren öğrenci kabulüne başlamıştır. Sosyal Antropoloji ve Etnoloji Kürsüsü, 1982 yılından itibaren “Antropoloji Bölümü” adıyla Sosyal Antropoloji Anabilim Dalı kapsamında akademik faaliyetlerini sürdürmüştür. Bölümümüz, 2010 yılında Fiziki Antropoloji ve Paleoantropoloji Anabilim Dallarının da kurulmasıyla birlikte kuramsal ve uygulamalı çalışma alanlarını genişletmiştir. 

Antropoloji Lisans Programı, öğrencilerin insanın biyolojik ve kültürel çeşitliliğini analitik ve eleştirel bir perspektifle kavrayabilmelerini hedefler. Programda antropoloji kuramları, kültür ve toplumsal yapı, insan biyolojisi ve çeşitliliği, araştırma yöntem ve teknikleri ve istatistik gibi temel dersler ile antropolojinin alt dallarına özgü dersler dengeli bir biçimde yer alır. Öğrenciler ilk yarıyıllarda antropolojinin kuramsal ve metodolojik alt yapısına hâkim olacak şekilde eğitim alırlar. Beşinci yarıyıldan itibaren ise Sosyal Antropoloji ya da Biyolojik Antropoloji (Fiziki Antropoloji–Paleoantropoloji) alanlarından birine yönelerek saha veya laboratuvar temelli uygulamalı çalışmalar yürütürler. Programın önemli bileşenlerinden biri olarak fark yaratan Lisans Bitirme Çalışması ve Bitirme Tezine yönelik dersler, kuramsal altyapıyla donanmış öğrencilerin araştırma ve akademik yazım becerilerini deneyimleyerek geliştirmelerine olanak sağlar.

 

Prof. Dr. Hart’ın ardından Bölüm Başkanlığı görevini sırasıyla Prof. Dr. Nephan Saran (1969-1987), Prof. Dr. Taylan Akkayan (1987-2012), Prof. Dr. Yüksel Kırımlı (2012-2018), Prof. Dr. Ecevit Barış Özener (2018-2024) ve Prof. Dr. Fadime Suata Alpaslan (2024-devam) üstlenmiştir. 

Programın Bilimsel Çalışma ve Araştırma Faaliyetleri

Programımız, öğrencilere, geçmişi ve güncel halleriyle insanın biyolojik ve kültürel karmaşıklığı ve çeşitliliğini kavratırken bütüncül bir antropolojik perspektif kazandırmaktadır. Sosyal Antropoloji, insan topluluklarını toplumsal örgütlenme biçimleri, ilişki ağları, gündelik hayat pratikleri, yaşam tarzı ve alışkanlıkları ve kültürel dizgeleri çerçevesinde yerinde anlamaya çalışır. Fiziki Antropoloji, günümüz insanının fiziksel ve biyolojik çeşitliliğini, kalıtsal yapı ve özelliklerini, çevreye uyumu ve hastalık-sağlık izleri ekseninde ele alır. Paleoantropoloji ise insanın ve insan soyunun evrimsel geçmişini arkeolojik kazılardan elde edilen insan iskeletleri ve kalıntıları ile paleontolojik kazılardan ele geçirilen fosil kayıtları üzerinden inceleyerek geçmişi tekrar şekillendirir. Müfredat ayrıca, öğrencilerin araştırma metot ve tekniklerini bizzat tecrübe ederek araştırma sorusu üretme, veri toplama, analiz ve akademik yazım yeteneklerini geliştirmelerine imkân tanıyan uygulamalı sosyal ve biyolojik antropoloji dersleri içermektedir.

Antropoloji Bölümü Öğretim Üyesi ve Elemanları

Bölüm Başkanı: Prof. Dr. Fadime Suata Alpaslan

Bölüm Başkanı Yrd.: Prof. Dr. Yüksel Kırımlı

Bölüm Başkanı Yrd.: Doç. Dr. Sercan Acar

Fiziki Antropoloji Anabilim Dalı

Prof. Dr. Ecevit Barış Özener (Anabilim Dalı Bşk.)

Prof. Dr. İzzet Duyar

Doç. Dr. Berna Ertuğrul Özener

Arş. Gör. Ayşe Yeşim Özdem

Paleoantropoloji Anabilim Dalı

Prof. Dr. Fadime Suata Alpaslan (Ana Bilim Dalı Bşk.)

Prof. Dr. Derya Atamtürk Duyar 

Doç. Dr. Berkay Dinçer

Doç. Dr. Sercan Acar

Arş. Gör. Dr. Ayşegül Şahin

Sosyal Antropoloji Anabilim Dalı

Prof.Dr. Yüksel Kırımlı (Ana Bilim Dalı Bşk.)

Doç.Dr. Güldem Büyüksaraç

Doç.Dr. Oya Topdemir Koçyiğit

Dr.Öğr.Üyesi Rabia Ebrar Akıncı

Arş.Gör. Mehmet Utku İçen

Öğretim elemanlarının ulusal/uluslararası ödül, patent, TÜBİTAK vb. alanlardaki ödül-proje başarıları

  • Ödüller
  • Prof. Dr. Ecevit Barış Özener, İstanbul Üniversitesi Akademik Başarı Ödülleri’nde "Sosyal Bilimler" kategorisinde 40 Yaş Üstü Akademik Performans Ödülü'nü almaya hak kazanmıştır.
  • Projeler
  • Prof. Dr. Fadime Suata Alpaslan, Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, “Gelibolu Yarımadası Geç Miyosen fauna istifinin Rodentia ve Lagomorpha (Mammalia) fosilleri ve biyokronolojik paleobiyocoğrafik paleoekolojik ve paleoklimatolojik anlamları” (2024- devam ediyor).
  • Prof. Dr. Fadime Suata Alpaslan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, "Doğu Anadolu Bölgesinin Jeolojisi ve Jeodinamik Süreçlerinin Araştırılması", (2025-2026). 
  • Prof. Dr. Fadime Suata Alpaslan, Diğer Ülkelerden Üniversiteler Tarafından Desteklenmiş Proje, “Mediterranean mammalian changes related to Miocene global environmental variation”, (2024-devam ediyor).
  • Prof. Dr. İzzet Duyar, Kültür ve Turizm Bakanlığı destekli, Panaztepe         Kazısı , (2015-2025).
  • Prof. Dr. İzzet Duyar, Balıkkesir  Kuvayi        Milliye Müzesi ve Burhaniye Belediyesi destekli, Adramytteion  Antik        Kent  Kazıları, (2015-devam ediyor).
  • Prof. Dr. İzzet Duyar, İstanbul   Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Fonu destekli, Panaztepe, Adramytteion ve Yoncatepe İskelet Topluluklarında Beslenme Biçimlerinin İzotop   Analizi   ile         Karşılaştırmalı   Olarak   İncelenmesi, (2021-2025).
  • Prof. Dr. İzzet Duyar, Kültür ve Turizm Bakanlığı destekli, Kurutlu Kazısı , (2023-devam ediyor).
  • Prof. Dr. İzzet Duyar, Kültür ve Turizm Bakanlığı destekli, Andık (İnboğazı) Kazısı , (2023-devam ediyor).
  • Prof. Dr. İzzet Duyar, Kültür ve Turizm Bakanlığı destekli, Reşitköy Kazısı, (2023-devam ediyor).
  • Prof. Dr. İzzet Duyar, İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi, Eski Anadolu Toplumlarında Enfeksiyonel Hastalıkların Antropolojik Açıdan İncelenmesi, (2021-2025).
  • Prof. Dr. Ecevit Barış Özener, uluslararası proje, “Biological, cultural and evolutionary adaptation to stress under COVID-19”, (2020- devam ediyor).
  • Prof. Dr. Ecevit Barış Özener, uluslararası proje, “Cross-Cultural Research Of Parental Investment (Evolutionary and bio-cultural perspectives)”, (2022– Devam ediyor).
  • Prof. Dr. Derya Atamtürk Duyar, Kültür ve Turizm Bakanlığı destekli, Panaztepe         Kazısı , (2015-devam ediyor).
  • Prof. Dr. Derya Atamtürk Duyar, Balıkkesir  Kuvayi        Milliye Müzesi ve Burhaniye Belediyesi destekli, Adramytteion  Antik        Kent  Kazıları, (2015-devam ediyor).
  • Prof. Dr. Derya Atamtürk Duyar, İstanbul   Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Fonu destekli, Panaztepe, Adramytteion ve Yoncatepe İskelet Topluluklarında Beslenme Biçimlerinin İzotop   Analizi   ile         Karşılaştırmalı   Olarak   İncelenmesi, (2021-2025).
  • Prof. Dr. Derya Atamtürk Duyar, Kültür ve Turizm Bakanlığı destekli, Kurutlu Kazısı , (2023-devam ediyor).
  • Prof. Dr. Derya Atamtürk Duyar, Kültür ve Turizm Bakanlığı destekli, Andık (İnboğazı) Kazısı , (2023-devam ediyor).
  • Prof. Dr. Derya Atamtürk Duyar, Kültür ve Turizm Bakanlığı destekli, Reşitköy Kazısı, (2023-devam ediyor).
  • Doç. Dr. Güldem Baykal Büyüksaraç, Toroslar ve Köprülü Kanyon Milli Parkı (KKMP) Projesi (2017-devam ediyor).
  • Doç. Dr. Güldem Baykal Büyüksaraç, Çal Baba Ormanı (Tokat) - Çal Baba Calls You to Act: An Action Research-in-the-Making on a Community-Conserved Forest Projesi (2023-devam ediyor). 
  • Doç. Dr. Güldem Baykal Büyüksaraç, Historical Memory, Heritage and Cultural Identification among Displaced Communities in Cilicia and the Northern Levant. Art and Humanities Research Council (Büyük Britanya) – The Nahrein Network Araştırma Fonu, 1 Ocak 2020 – 30 Eylül 2021.
  • Doç. Dr. Berkay Dinçer, Kültür ve Turizm Bakanlığı destekli "Sinekkaya Mağarası Kazı Projesi",  (2023-Devam ediyor).
  • Doç. Dr. Berkay Dinçer, " Batı Afyonkarahisar Paleolitik Çağ Yüzey Araştırması (BAFPAL)",        (2022-2025). 
  • Prof. Dr. Fadime Suata Alpaslan ve Doç. Dr. Sercan Acar, Kültür ve Turizm Bakanlığı destekli "Konya Karahöyük Kazı Projesi", (2023-Devam ediyor).
  • Doç. Dr. Berna Ertuğrul Özener, Uluslararası proje, “Biological, cultural and evolutionary adaptation to stress under COVID-19”, (2020- devam ediyor).
  • Doç. Dr. Berna Ertuğrul Özener, Uluslararası proje, “Cross-Cultural Research Of Parental Investment (Evolutionary and bio-cultural perspectives)”, (2022– Devam ediyor).
  • Doç. Dr. Sercan Acar, Kültür ve Turizm Bakanlığı destekli "Konya Lystra Antik Kenti Kazı Projesi", (2023-2025).
  • Doç. Dr. Sercan Acar, Uluslararası proje, “Cross-Cultural Research Of Parental Investment (Evolutionary and bio-cultural perspectives)”, (2022– Devam ediyor).
  • Doç. Dr. Oya Topdemir Koçyiğit, Avrupa Birliği Ufuk Avrupa Programı Marie Sklodowska Curie Alanı Değişim Programı (Msca-Se Staff Exchange), "STAR'' (GA 101179323) kısa isimli “Sürdürülebilirliğin Dönüşümü: Kaliteli Bilgi, Daha İyi Sürdürülebilirlik Raporlama Uygulamaları ve İş Esnekliği için Araştırma ve İnovasyon Ağı” (Sustainability Transformation: Research and Innovation Network for Quality Information, Better Sustainability Reporting Practices and Business Resilience) projesi, (2025-2028)
  • Doç. Dr. Oya Topdemir Koçyiğit, ““Tübitak 2237-A Bilimsel Eğitim Etkinlikleri Desteği Programı” kapsamında “Sosyal Bilimlerde Etnografik Yaklaşım” başlıklı Iğdır’da gerçekleşen projede proje eğitmeni olarak yer almıştır (2024). 
  • Dr. Öğr. Üyesi Rabia Ebrar Akıncı, 3005 - Sosyal ve Beşeri Bilimlerde Yenilikçi Çözümler Araştırma Projeleri Destekleme Programı, Erken Modern Dönem Osmanlı Yazınında Bâhnâmeler: Tarihsel Tıp Metinlerine Disiplinlerarası Bir Yorum Geliştirmek, (2025- Devam Ediyor).
  • Araş. Gör. Dr. Ayşegül Şahin, Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, Sinop/Kılıçlar Kazısında Ortaya Çıkarılan İnsan İskeletlerinde Ankilozan Spondilit Şüpheli Bulguların Antropolojik ve Moleküler Analizlerle Değerlendirilmesi, (2023 – Devam ediyor).
  • Araş. Gör. Dr. Ayşegül Şahin, Kültür ve Turizm Bakanlığı destekli, Adramytteion Antik Kent Kazıları, (2018 – 2030).
  • Araş. Gör. Ayşe Yeşim Demir, Kazı Çalışması, Değirmenaltı Manastırı Kurtarma Kazısı, (2024 – 2026).
  • Araş. Gör. Ayşe Yeşim Demir, Kültür ve Turizm Bakanlığı destekli, Çorakyerler Omurgalı Fosil Lokalitesi, (2024)


Programın lisans seviyesinde eğitim-öğretim hedefleri, kontenjan, imkanları, akreditasyon durumu, varsa hazırlık sınıfı hakkında bilgi

Bölümümüzün kuramsal donanımı ve metodolojik becerileri gelişmiş, eleştirel düşünebilen, toplumsal sorunlara duyarlı antropologlar yetiştirme vizyonu ve insan yaşamının biyolojik ve sosyo-kültürel boyutlarını bütüncül ve kültürel göreceli bir yaklaşımla ele alan, araştırma temelli ve etik değerlere bağlı akademik üretimi destekleyen bir misyon hedeflemektedir. 

Öğrencilerimiz, Edebiyat Fakültesi ve diğer fakültelerdeki Çift Anadal/Yandal Programlarından yararlanarak farklı disiplinlerden de eğitim alma olanağına sahiptirler. Bölümümüzün Avusturya - Karl Franzens Graz Üniversitesi  ve Danimarka – Kopenhag Üniversitesi ile   yaptığı ikili anlaşmalar sayesinde öğrencilerimiz Erasmus Değişim Programı'na katılarak yurt dışında da eğitim alabilmektedirler. Bölümümüzün lisansüstü öğretim programı ise Sosyal Bilimler Enstitüsü'nün tezli yüksek lisans ve doktora programları çatısı altında yürütülmektedir. 

Çift Anadal ve Yandal için yönerge linki aşağıdadır:

https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=13948&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5

Akreditasyon

Bölümümüz 2024 Ocak ayında akreditasyon hazırlıklarına başladı ve 2026 Ocak ayında akreditasyon başvurusu yapıldı. 

*Bölümümüzün hazırlık sınıfı yoktur. 

Lisansüstü Eğitim

Bölümümüzde lisansüstü eğitimi (yüksek lisans ve doktora) verilmekte olup gerekli başvuru koşulları, fakültemizin bağlı olduğu Sosyal Bilimler Enstitüsü’nün mevzuatına yönelik olarak belirlenmektedir. İlgili link aşağıdadır:

https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=22828&MevzuatTur=8&MevzuatTertip=5 

Lisans ve Lisansüstü Programlarının Erasmus, Farabi ve Mevlana Anlaşmaları, Şartları vb.

Bölümümüzün Erasmus+ öğrenci hareketliliği kapsamında lisans ve lisansüstü öğrencilerine yönelik iki farklı üniversite ile anlaşması bulunmaktadır. 

  • Avusturya, Graz Üniversitesi, Kültürel Antropoloji ve Avrupa Etnolojisi Bölümü
  • Danimarka, Kopenhag Üniversitesi, Antropoloji Bölümü

Erasmus programı mevzuatı için link aşağıdadır:

https://ua.gov.tr/anasayfa/icerikler/baglanti-ve-dokumanlar/2025-donemi-ka131-sozlesme-belgeleri/

Mevlana programı yönetmelik için link aşağıdadır:

https://cdn.istanbul.edu.tr/FileHandler2.ashx?f=mevlana-yonetmelik.pdf 

Programın Lisans ve Lisansüstü Seviyede Eş Değer Bölümlerden/Programlardan Ayıran Özellikler

Antropolojiyi sosyal bilimler arasında farklı kılan, insan doğasına bütünsel yaklaşımı, saha çalışmaları ve katılımcı gözlem gibi yöntemlerle kültürler arası karşılaştırmalar yapması ve bu yöntemlerle uygulamalı antropologların güncel dünya sorunlarına çözüm üretmesidir. Bu disiplin, kuramsal ve metodolojik derslerle öğrencilere antropolojik bakış açısı kazandırarak soru sorma, çözüm üretme ve araştırma becerileri edindirmeyi hedefler.

Program Mezunlarının Çalışabilecekleri, Çoğunlukla Yöneldikleri İş Alanları

Mezunlarımız, kamuoyu ve piyasa araştırmaları, kültür ve medya, reklamcılık ve pazarlama, insan kaynakları, bankacılık, halkla ilişkiler, adli bilimler, müzeler ve kültürel miras kurumları, arkeolojik kazılar ve alan çalışmaları, kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşları gibi alanlarda istihdam edilmektedir. Lisansüstüne yönelen mezunlarımız ise antropolojinin alt dallarından birinde ya da antropolojinin pek çok disiplinle yakından ilişkili olması nedeniyle farklı disipliner alanlarda kariyer hedefleyerek uzmanlaşabilmektedirler.

 


Uluslararası Öğrencilerin Lisans Programına Kabul Şartları

Yabancı uyruklu öğrenciler İstanbul Üniversitesi tarafından yapılan Yabancı Uyruklu Öğrenciler sınavına girmek ve yeterli puanı almak zorundadır.

Programın sosyal medya hesapları

Instagram: iu_antropoloji

Programın kısa tarihçesi

Dilbilim, insanı doğada yaşayan diğer canlılardan ayıran en önemli özelliklerden biri olan dili ve dile bağlı düşünce yapısını inceleyen bir bilim dalıdır. Ülkemizde bilhassa İstanbul Üniversitesi’nin öncülüğünde gelişen dilbilim, birkaç üniversitede bağımsız bölüm çatısına kavuşmuş; üniversitemizde ise 2010 yılında Dilbilimi Bölümü’nün kurulmasıyla bu bilim alanıyla ilgili bağımsız bir birim ortaya çıkmıştır. Dilbilimi Bölümü, dili salt dilbilgisi kuralları çerçevesinde değil, diğer bilim dalları ile olan yakın ilişkilerinin de bir bütün olarak incelendiği geniş açılı bir yaklaşımı benimseyerek incelemektedir.


Programın Bilimsel Çalışma ve Araştırma Faaliyetleri

Her insan dili, dilin konuşmacılarının birbirleriyle iletişim kurmasını, fikirleri, hipotezleri, duyguları, arzuları ve ifade etmesi gereken diğer her şeyi ifade etmesini sağlayan bir bilgi ve yetenekler bütünüdür. Dilbilim, bu bilgi sistemlerinin tüm yönleriyle incelenmesidir. Böyle bir bilgi sisteminin nasıl yapılandırıldığı, nasıl edinildiği, mesajların nasıl üretildiği ve anlaşıldığı, nasıl zamanla değiştiği dilbilimin inceleme alanına girer. Dilbilimciler sonuç olarak dilin doğasıyla ilgili birtakım özel sorularla ilgilenirler. “Bütün insan dillerinin ortak özellikleri nelerdir, diller nasıl farklılaşır ve farklılıklar sistematik olarak ne kadar farklıdır, yani farklılıklardaki ortak noktaları bulabilir miyiz?” benzeri sorular dilbilimciler tarafından sorulur. Dil, tüm insanları etrafında toplayan en önemli olgulardan birisidir. Bu olgu hakkında derinlemesine bilgi sahibi olmanız için İstanbul Üniversitesi Dilbilimi Bölümünü sizin doğru tercihiniz olacaktır.


Bölümümüzde insan dillerinin bir iletişim aracı olmasından hareketle incelemeler yapılmaktadır. Her insan dili, dilin konuşmacılarının birbirleriyle iletişim kurmasını, fikirleri, hipotezleri, duyguları, arzuları ve ifade etmesi gereken diğer her şeyi ifade etmesini sağlayan bir bilgi ve yetenekler bütünüdür. Dilbilim, bu bilgi sistemlerinin tüm yönleriyle incelenmesidir. Böyle bir bilgi sisteminin nasıl yapılandırıldığı, nasıl edinildiği, mesajların nasıl üretildiği ve anlaşıldığı, nasıl zamanla değiştiği dilbilimin inceleme alanına girer. Dilbilimciler sonuç olarak dilin doğasıyla ilgili bir takım özel sorularla ilgilenirler. “Bütün insan dillerinin ortak özellikleri nelerdir, diller nasıl farklılaşır ve farklılıklar sistematik olarak ne kadar farklıdır, yani farklılıklardaki ortak noktaları bulabilir miyiz?” benzeri sorular dilbilimciler tarafından sorulurlar. Bu sorulara yanıt bulmak adına, dilbilim konuşmaları fiziksel yönleriyle inceler, konuşma seslerinin bilişsel açıdan betimler, kelimelerin oluşumu hakkında hipotezler öne sürer, cümlelerin oluşumuna dair sorular sorar, sözcük ve cümle anlamları hakkında incelemelerde bulunur ve dilin bireyler arasında nasıl kullanıldığına dair çalışmalar yapar. Bölümümüzde öğrenciler diğer dilbilim bölümlerinden farklı olarak, İngilizcenin yanı sıra; Arapça, Latince, Rusça gibi dilleri de ikinci yabancı dil olarak alabilirler.


Öğretim Üyesi ve Elemanları

Genel Dilbilimi Ana Bilim Dalı

Prof. Dr. HAYATİ DEVELİ (Ana Bilim Dalı Bşk.) 

Prof. Dr. MURAT ELMALI

Doç. Dr. MEHMET GÜRLEK

Dr. Öğr. Üyesi AHMET ISPARTA 

Arş. Gör. YASİN TAŞDEMİR

Uygulamalı Dilbilimi Ana Bilim Dalı

Prof. Dr. DENİZ MELANLIOĞLU (Ana Bilim Dalı Bşk.) 

Doç. Dr. GÖZDE DEMİREL FAKİROĞLU

Dr. Öğr. Üyesi SERKAN UYGUN

Arş. Gör. Dr. ABDULLAH TOPRAKSOY 

Arş. Gör. Dr. ZEYNEP SEZA YILMAZ


Öğretim elemanlarının ulusal/uluslararası ödül, patent, TÜBİTAK vb. alanlardaki ödül-proje başarıları

"Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Aygüneş: 2018 - İlgi Tümceciklerinin İşlemlenme Süreci: Olaya İlişkin Beyin Potansiyelleri Ve Zaman-Frekans Analizi
TÜBİTAK Projesi, 2018 - Sözdizimsel işlemleme ve sözel işler bellek ayrımının multimodal görüntüleme ile incelenmesi
TÜBİTAK Projesi, 2011- 2014 - İkinci Dil Olarak Türkçenin Ediniminde Uyum ve Özne Konumu Yetkilendirmesi,
TÜBİTAK Projesi, Mayıs 2016 - BAP Başarı Ödülü İstanbul Üniversitesi

Programın lisans seviyesinde eğitim-öğretim hedefleri, kontenjan, imkanları, akreditasyon durumu, varsa hazırlık sınıfı hakkında bilgi

Dilbilimi Bölümü akreditasyon için başvuru aşamasında olup eğitim dili Türkçe olduğundan hazırlık sınıfı gerektirmemektedir. Yks puan türü, kontenjanlar ve başarı sıralaması için linke tıklayabilirsiniz. 

https://yokatlas.yok.gov.tr/detay/105611111

Çift anadal ve yandal imkânı, başvuru şartları, öğrenim süreleri

Bölümümüzün öğrenim süresi dört yıldır. Bölümümüz öğrencilerine Edebiyat Fakültesinin diğer bölümleriyle Çift Anadal ve Yandal imkânı sunulmaktadır. Dil bölümleriyle çift anadal / yandal yapmak isteyen öğrencilerimizin o dilden sınava girmeleri gerekir.

Program/bölümde bulunan öğrenci kulüpleri ve faaliyet alanları hakkında açıklama (fotoğraf ve iletişim bilgileri ile birlikte)

Bölümümüz öğrencileri tarafından kurulan İstanbul Üniversitesi Dilbilim Kulübü, gerek sosyal medyada gerek okul içindeki faaliyetleriyle en aktif kulüplerden biri konumundadır.
Instagram: iudilbilimkulubu
Twitter: dilbilimkulubu
Facebook: iudilbilimkulubu

Lisansüstü Eğitim

Bölümümüzde yüksek lisans ve doktora programları açıktır.
Tezli Yüksek Lisans Programı
Doktora Programı

Lisans ve Lisanüstü programlarının Erasmus, Farabi ve Mevlana anlaşmaları, şartları vb.

Bölümümüzün Erasmus ve Mevlana öğrenci değişim programı ile anlaşması bulunmaktadır.

Bölüm/program tarafından yayınlanan süreli yayın(lar) hakkında kısa bilgi

Bu yıl 34. sayısı çıkacak olan İstanbul Üniversitesi Dilbilim Dergisi, yeni sayısı itibariyle bölümümüz tarafından çıkartılacaktır.

Programın Lisans ve Lisansüstü Seviyede Eş Değer Bölümlerden/Programlardan Ayıran Özellikler

Bölümümüz eğitim dili Türkçe olması itibarıyla İngilizce dilbilim bölümlerinden ayrılır ve Yabancılara Türkçe Öğretimi gibi yeni alanlarda çalışma imkanı sunar.

Program Mezunlarının Çalışabilecekleri, Çoğunlukla Yöneldikleri İş Alanları

Lisans eğitiminin ardından bölümümüzde yakın zamanda açılacak olan yüksek lisans programının yanı sıra, öğrenciler mezun olduklarında üniversitelerin ilgili bölümlerinde akademisyen, okutman gibi kadrolarda görev alabilir; bunların dışında, tercüman, yayıncılık, gazetecilik, kültürel araştırmalar, felsefe, eğitim, uluslararası ilişkiler, film, medya ve görsel sanatlar alanlarında iş imkânı bulabilirler.


Uluslararası Öğrencilerin Lisans Programına Kabul Şartları

Dilbilimi Bölümü uluslarası öğrenci kontenjanına sahiptir ve yatay geçiş mümkündür. Yabancı öğrenciler için C1 düzeyinde Türkçe biliyor olmak ön kabul şartıdır.

Uluslararası öğrencilerin lisansüstü programlara kabul şartları, yabancı dilde tez yazımı mümkün mü? Yatay geçiş imkânı ve yabancı öğrenci kontenjanı, koşullar.

Dilbilimi Bölümü uluslarası öğrenci kontenjanına sahiptir ve yatay geçiş mümkündür. Yabancı öğrenciler için C1 düzeyinde Türkçe biliyor olmak ön kabul şartıdır. Lisansüstü programlarımızda yabancı dilde tez yazımı mümkün değildir.

Programın sosyal medya hesapları

https://dilbilimi-edebiyat.istanbul.edu.tr/tr/

X: iu_dilbilim

Programın Kısa Tarihçesi

Fransızca Mütercim Tercümanlık Anabilim Dalı 2000-2001 eğitim-öğretim yılında Prof. Dr. Emel Ergun'un başkanlığında eğitim-öğretime başlamıştır. Anabilim Dalımız, kendisinden önce kurulmuş olan Almanca Mütercim Tercümanlık Anabilim Dalı ve 2000-2001 eğitim-öğretim yılında eğitime başlamış olan İngilizce Mütercim Tercümanlık Anabilim Dalı ile, Çeviribilim Bölümü çatısı altında Ocak 2007 tarihinden itibaren eğitim-öğretim faaliyetlerini devam ettirmiştir. 2021-2022 eğitim-öğretim yılından itibaren Bölümün ismi YÖK tarafından Mütercim ve Tercümanlık Bölümü olarak değiştirilmiş ve Bölüm bünyesine Arapça Mütercim ve Tercümanlık Anabilim Dalı da dahil olmuştur. Ayrıca, Programımızın ismi Fransızca Mütercim ve Tercümanlık Anabilim Dalı olarak güncellenmiştir. 

2022-2023 eğitim-öğretim yılı itibariyle Programımıza diğer dillerden öğrenci kabulüne başlanmıştır ve bu doğrultuda Üniversitemizin Yabancı Diller Yüksekokulu bünyesinde Fransızca Hazırlık Sınıfı faaliyete geçmiştir. 

Anabilim Dalımızda dört yıl boyunca ikinci yabancı dil olarak İngilizce dersi verilmektedir. Bu ders Yabancı Diller Yüksekokulu öğretim elemanları tarafından yürütülmektedir. Ayrıca, Anabilim Dalımıza kayıtlı öğrenciler, üçüncü yarıyıldan itibaren ek dil olarak 6 dönem boyunca İtalyanca dersleri almaktadır. 


Uygulamaya dönük olan eğitim-öğretim programımızda 6. dönem sonunda yapılması gereken staj bulunmaktadır. Zorunlu stajı tamamlayan öğrenciler, uygulamada edindikleri bilgi ve deneyimleri, 7. yarıyılda "Staj Değerlendirme" dersinde sınıf ortamında sunarak diğer öğrencilerle paylaşmakta ve staj süresinde yapılanlar ders ortamında değerlendirilmektedir. 8. yarıyılda öğrenciler çeviride yetkinliklerini gösteren kapsamlı bir Bitirme Tezi hazırlamaktadırlar. Bitirme Tezi bir mezuniyet çalışması niteliğindedir, bu çalışmada 4 yıl boyunca edinilen bilgi ve deneyimlerin bir çeviri çalışmasında uygulanması beklenmektedir. 

Fakültemizde, belli koşulları yerine getiren başarılı öğrencilere, başka bir anabilim dalında çift anadal veya yandal eğitimi alma olanağı sunulmaktadır. Anabilim Dalımıza kayıtlı öğrenciler bu olanaklardan yararlanabilmektedir ve Anabilim Dalımız da başka birimlerin öğrencilerine çift anadal ve yan dal kontenjanı sunmaktadır. 

Lisans eğitiminin yanı sıra, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Çeviribilim Anabilim Dalı Başkanlığı çatısı altında, Fransızca Mütercim ve Tercümanlık, Almanca Mütercim ve Tercümanlık, İngilizce Mütercim ve Tercümanlık, Arapça Mütercim ve Tercümanlık Anabilim Dalları ile ortak yürütülen tezli yüksek lisans ve doktora programları mevcuttur. Lisans eğitimini tamamlayan öğrenciler, dilerlerse lisansüstü eğitimlerine Çeviribilim Anabilim Dalı Programında devam edebilmektedirler. Anabilim Dalımız, 2005 yılından beri Erasmus Değişim Programı ile, anlaşmalı olduğu birçok ülkeye öğrenci göndermektedir. 

 

Programın Bilimsel Çalışma ve Araştırma Faaliyetleri

Akademik Çalışmalar ve Araştırmalar: Çeviribilim kuramları, edebi çeviri, uzmanlık metinleri çevirisi, terminoloji yönetimi, dilbilim ve kültürlerarası iletişim araştırmaları üzerine makaleler, bildiriler ve tezler üretilir. 

Sözlü ve Yazılı Çeviri Uygulamaları: Öğrenciler; yazılı çeviri ve sözlü çeviri (ardıl çeviri, simultane/eşzamanlı çeviri) uygulamaları yaparak kuramsal bilgiyi sahaya aktarırlar. Bu bağlamda Anabilim Dalımızda çeviri tarihi, çeviri uygulamaları, çeviri eleştirisi, çeviri kuramları, özel alan çevirileri, yazınsal çeviri, çeviri teknolojileri, hukuk, iktisat, siyaset, sağlık çevirisi, mahkeme çevirmenliği ve sözlü çeviriye yönelik geniş yelpazeye sahip dersler yürütülmektedir. Bu şekilde çevirinin kuramsal altyapısı ve uygulama alanlarına dair eğitim ve araştırma faaliyetlerinin sürdürülmesi hedeflenmektedir.

Çeviri Teknolojileri Eğitimi: CAT araçları (Computer-Assisted Translation/Bilgisayar Destekli Çeviri araçları) ve bilgisayarlı çeviri laboratuvarlarında güncel yazılımların kullanımı üzerine bilimsel ve uygulamalı çalışmalar yapılır. 

Sempozyum ve Atölye Çalışmaları: Çevirmenlik mesleğini geliştirmek amacıyla dil kurumları (ör. Institut Français), yayıınevleri, Fransızcanın yaygın olarak kullanıldığı özel sektör ve çeşitli çeviri platformlarıyla ortaklaşa akademik etkinlikler, söyleşiler ve uygulamalı çeviri atölyeleri düzenlenir.

 

Akademik Kadro

• Prof. Dr. NESRİN DELİKTAŞLI (Anabilim Dalı Başkanı)

• Prof. Dr. ARSUN URAS

• Doç. Dr. ZUHAL EMİROSMANOĞLU

• Dr. Öğr. Üyesi TUBA AYIK AKÇA

• Öğr. Gör. CLAIRE MARJOLAINE LAJUS

• Öğr. Gör. SERAP BİRDANE

• Arş. Gör. ELİF ARSLANOĞLU

• Arş. Gör. METE TAHSİN KUŞGÖZ

Öğretim elemanlarının ulusal/uluslararası ödül, patent, TÜBİTAK vb. alanlardaki ödül-proje başarıları

Fransızca Mütercim ve Tercümanlık Anabilim Dalı öğretim üyeleri 2018-2020 tarihleri arasında Yıldız Teknik Üniversitesi Batı Dilleri ve Edebiyatları tarafından yürütülen, Agence Universitaire de la Francophonie (AUF - Fransızca Eğitim Yapan Uluslararası ve Üniversitelerarası Kuruluş) tarafından desteklenen, “Uzmanlık Alanı Çevirilerinde Model Oluşturma, Uygulamalar ve Sinerjik Çalışmalar” başlıklı bir Ar-Ge projesinde araştırmacı olarak yer almışlardır. 

Bu proje Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi ve Bilkent Üniversitesi öğretim elemanlarının katılımıyla gerçekleşmiş ve tamamlanmıştır.

Programın lisans seviyesinde eğitim-öğretim hedefleri, kontenjan, imkanları, akreditasyon durumu, varsa hazırlık sınıfı hakkında bilgi

Programımızın misyonu, gerçek gereksinimlere çözüm üretebilecek, inisiyatif sahibi ve kalite standardını yükseltebilecek nitelikte ve bu hedefe bağlı olarak, çeviriyi kültürlerarası iletişim uzmanlığı olarak benimsemiş öğrenciler yetiştirmenin yanı sıra yeni bir mesleki profilinin oluşması için bilgi temeli sağlamak, araştırma çalışmaları ve ilgili kamuoyuna yönelik bilinçlendirme çalışmaları yapmak, hızlı değişim içinde olan ve dışarıya yönelik bilgi akışı ve kültürel etkileşimini sağlayarak dün olduğu gibi bugün de toplumsal gelişimin odağında bulunan bir ülke olarak Türkiye'de çeviri eğitimini ayrı bir yere taşımaktır. 

Programımız, Türkiye'de çevirmenlik mesleğinin çeşitli alt kollarında uzman olarak faaliyet göstermenin yanı sıra AB başta olmak üzere uluslararası standartlara uygun, mesleğin kalitesini yükseltecek bilinçte ve donanımda öğrenci yetiştirmeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda, alanın disiplinlerarasılığına yapılan vurgu doğrultusunda, Üniversitemiz ve Fakültemizin diğer bölüm ve anabilim dallarıyla uzmanlık alanlarının çevirisi için bilgi dersleri açısından işbirliğinin sağlanması, öğrencilerin çeviri alanında günümüz koşullarında gereken teknik donanım ve bilgiyi edinebilmeleri için koşulların iyileştirilmesi, çeviribilimle ilgili tez ve makalelerin arşivlenmesi, çevrilmesi, yeni araştırma alanlarının izlenmesi, çevirmenliğin meslek olarak “yasal” platformlarda kesin ve net sınırlarla tanımlanmamış olması nedeniyle, mezunlarımızın mesleklerini yerine getirebilmeleri ve emeklerinin karşılığını almaları konusunda bu sorunların ivedilikle dile getirilmesi, çözüm yolları aranması ve önerilmesi hedeflenmektedir. Fakültemizin tarihi yarımadadaki konumu sayesinde öğrenciler hem yeni hem de eski İstanbul’u keşfetme deneyimi yaşayabilmektedir. Programımız kapsamında fakülte kütüphanesinde çalışma ve araştırma yapma, bilgisayar laboratuvarı ve simultane çeviri laboratuvarlarında yürütülen derslere katılma imkânları öğrencilerimize sağlanmaktadır. 

Anabilim Dalımız FEDEK (Fen, Edebiyat, Fen-Edebiyat, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakülteleri Öğretim Programları Değerlendirme ve Akreditasyon Derneği) tarafından 10.04.2026-30.09.2028 tarihleri arasında akredite edilmiştir. Programımız açısından önem arz eden; Fransız Kültür Merkezi, Everest Yayınları, AB Başkanlığı AB Hukuku ve Çeviri Daire Başkanlığı, Türkiye Konferans Tercümanları Derneği (TKTD), Çevirmenler Meslek Birliği (ÇEVBİR), Hüseyin Mergan (Google Inc. Yerelleştirme ve Dil Uzmanı), Remed Health gibi kurum ve kişiler dış paydaşımızdır ve işbirliğimiz devam etmektedir.

Programımıza DİL puan türüyle öğrenci alımı yapılmaktadır. 2022-2023 eğitim-öğretim yılı itibariyle diğer dillerden öğrenci kabulüne başlanmıştır. Bu amaçla diğer dillerden başvuran ve Fransızca dil puanıyla başvurup dil düzeyi yetersiz olan öğrenciler için Fransızca Hazırlık Sınıfı bulunmaktadır. Hazırlık dersleri iki dönem boyunca verilmektedir. Dersler Üniversitemizin Yabancı Diller Yüksekokulu bünyesinde ve ilgili birimin öğretim elemanları tarafından yürütülmektedir. Hazırlık sınıfında verilen eğitim-öğretim sonunda yapılan sınavlardan başarılı olan öğrenciler lisans programında öğrenimine devam edebilmektedirler. Öğrencilerin Fransızca Mütercim ve Tercümanlık Programında yürütülen eğitim ve öğretimde başarılı olabilmeleri için, iyi düzeyde bir Fransızca bilgisinin yanı sıra iyi bir Türkçe dil bilgisine sahip olmaları gerekmektedir. Buna göre öğrencilerinden Avrupa Dil Portföyü’ne göre A dili (ana dil) için C1, B dili için B2, C dili için B1 düzeyinde dil bilgisine sahip olmaları beklenmektedir.

Çift anadal ve yandal imkanı, başvuru şartları, öğrenim süreleri

Programımızda, belli koşulları yerine getiren başarılı öğrencilere, fakültedeki başka bir anabilim dalında çift anadal ya da yandal eğitimi alma olanağı sunulmaktadır. Çift anadal programını başarıyla tamamlayan bir öğrenci çift diploma sahibi olmaktadır. Anabilim dalımız da başka birimlerin öğrencilerine çift anadal ve yan dal kontenjanı sunmaktadır. İki program için de Edebiyat Fakültesi’nin belirlediği şartlar uygulanmaktadır.

Program/bölümde bulunan öğrenci kulüpleri ve faaliyet alanları hakkında açıklama (fotoğraf ve iletişim bilgileri ile birlikte)

Mütercim ve Tercümanlık Bölümü öğrencilerimizin faaliyetlerini yürüttüğü İSÇEV İstanbul Üniversitesi Çeviri Kulübü hem çevirinin çeşitli alanlarında yetkin akademisyenler hem de devlet kurumları ve özel kurumlarda çalışan çevirmenlerle iletişim hâlindedir. Her dönem öğrencilerimiz için birçok söyleşi ve etkinlik düzenlemektedir. Kulüp danışmanlığı Anabilim Dalımızda görevli Doç. Dr. Zuhal EMİROSMANOĞLU tarafından yürütülmektedir. 

Ayrıntılı bilgi için: https://kulupler-edebiyat.istanbul.edu.tr/tr/content/ceviri-kulubu/kulubumuz

Lisansüstü Eğitim

İ.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Çeviribilim Anabilim Dalı Başkanlığı çatısı altında dört Anabilim Dalı ile ortak yürütülen tezli yüksek lisans ve doktora programları mevcuttur. Lisans eğitimini tamamlayan öğrenciler, lisansüstü eğitimlerine (Yüksek Lisans ve Doktora) Çeviribilim Anabilim Dalı programında devam edebilme imkânı bulmaktadırlar. Programlara Sosyal Bilimler Enstitüsü’nün belirlediği şartlar dâhilinde öğrenci kabul edilmektedir.

Lisans ve lisanüstü programlarının Erasmus, Farabi ve Mevlana anlaşmaları, şartları vb.:

Fransızca Mütercim ve Tercümanlık Anabilim Dalı Erasmus anlaşmaları ve detayları aşağıdaki tabloda verilmiştir.

 

Bölüm/program tarafından yayınlanan süreli yayın(lar) hakkında kısa bilgi

Mütercim ve Tercümanlık Bölümü bünyesinde, Anabilim Dalımız öğretim üyelerinin yayımlanmasında aktif rol üstlendiği İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi 2010 yılından beri çeviribilim alanyazınına önemli katkılar sağlamıştır. 

İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi’nin yayını olan İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi – Istanbul University Journal of Translation Studies, açık erişimli, hakemli, yılda iki kere Mayıs ve Kasım aylarında yayınlanan, çok dilli, uluslararası bilimsel bir dergidir. Derginin basılı versiyonu 2022 itibariyle durdurulmuştur; dergi yayın hayatına e-dergi olarak devam etmektedir.

Programı Lisans ve Lisansüstü Seviyede Eş Değer Bölümlerden/Programlardan Ayıran Özellikler

Bölümümüz ve programımız çeviribilim alanında öncü, yetkin ve saygın akademisyenleri bünyesinde barındırmaktadır ve bu güçlü kadro ile eşdeğer lisans ve lisansüstü programlardan ayrılmaktadır.

Program Mezunlarının Çalışabilecekleri, Çoğunlukla Yöneldikleri İş Alanları

Çeviriyi kültürlerarası iletişim uzmanlığı olarak benimsemiş bir mezun öğrenci profilimiz bulunmaktadır. Mezunlarımız özel sektörde istihdam edildikleri gibi kamu kurum ve kuruluşlarında da mütercim ve tercüman olarak istihdam edilmektedirler. Mezun öğrenci profilimiz çeviriye ve yabancı dile ihtiyaç duyulan her alanda katkı sunabilecek niteliktedir. Çeviri edinci kazandırma ve iletişim uzmanı yetiştirmeye odaklanan Anabilim Dalımızdan mezun olanlar sözlü ve yazılı çevirmen, yabancı dil öğretmeni, araştırma görevlisi, öğretim görevlisi, öğretim üyesi, çeviri proje yöneticisi gibi görevlerle topluma hizmet vermektedir. Mezunlarımızın öne çıkan bir özelliği de Fransızca dışında en az iki yabancı dil bilgisine sahip olmalarıdır. Bu diller İngilizce ve İtalyancadır. Ayrıca, öğrencilerimiz çeviri dışındaki alanlarda da yüksek öğrenim alma ya da mesleki kariyer yapma eğilimindedir. Yüksek öğrenim görülen alanlar dış ticaret, kültür araştırmaları, Avrupa Birliği, işletme, eğitim bilimleri gibi sosyalbilim alanlarıdır.

Uluslararası Öğrencilerin Lisans Programına Kabul Şartları

Programımıza İstanbul Üniversitesi Öğrenci İşleri’nin belirlediği koşullar çerçevesinde uluslararası öğrenciler kabul edilmekte ve yatay geçiş imkânları sunulmaktadır.

Uluslararası öğrencilerin lisans üstü programlara kabul şartları, yabancı dilde tez yazımı mümkün mü? Yatay geçiş imkanı ve yabancı öğrenci kontenjanı, koşullar

Bölümümüz lisansüstü programlarına Sosyal Bilimler Enstitüsü’nün belirlediği şartlar ve kontenjan dâhilinde uluslararası öğrenciler kabul edilmektedir. Yabancı dilde tez yazımı İ.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü’nün belirlediği şartlar doğrultusunda kabul edilebilmektedir.

Programın sosyal medya hesapları

Anabilim Dalı web sitemiz https://fransizcaceviri-edebiyat.istanbul.edu.tr/tr/_ olarak tanımlanmıştır. Bölümümüzle ilgili duyurulardan ve gelişmelerden haberdar olmak için ayrıca Instagram "@iu_mutercimtercumanlik" ve Twitter "@iu_tercumanlik" sosyal medya hesaplarımız ziyaret edilebilir. Bu hesaplar dışında hiçbir resmi hesabımız bulunmamaktadır.

Programın Kısa Tarihçesi

Almanca Mütercim ve Tercümanlık Anabilim Dalı ile temelleri atılan Mütercim ve Tercümanlık Bölümü, Çeviri Bölümü adıyla 1992 yılında kurulmuştur. 2000 yılında İngilizce ve Fransızca Mütercim ve Tercümanlık Anabilim Dalları dahil olmuştur. 2007’de Çeviribilim adını alan Bölüm, 2021 yılında YÖK’ün kararıyla Mütercim ve Tercümanlık Bölümü adını almış ve aynı sene bünyesine Arapça Mütercim ve Tercümanlık Anabilim Dalını katmıştır. Üniversitemizde çeviri alanında bir eğitim programının temeli çok daha eskilere, Edebiyat Fakültesi ve Yabancı Diller Yüksek Okulu’ndaki çeviri konulu derslere dayanmaktadır. O yıllarda yapılan konferanslarda ve yayınlanan dergilerde bu eğitimin amaçları ve altyapısı ile ilgili fikirler paylaşılmıştır. 


İngilizce Mütercim ve Tercümanlık Anabilim Dalı, ilk mezunlarını 2004/2005 Eğitim-Öğretim Yılında vermiştir. Programımızda birinci ve ikinci yıl, temel yazılı ve sözlü dil becerileri ve temel dil becerilerinin çeviri amaçlı kullanımı ve çeviri edincinin geliştirilmesine ayrılmıştır. Çevirinin kuramsal ve uygulamalı temellerini atmayı hedeflediğimiz bu iki yılın ardından üçüncü ve dördüncü yıllarda gerek zorunlu gerek zorunlu/seçmeli ders yapısıyla öğrencilerin yazılı ve sözlü çeviri türlerinde uygulama yapması sağlanmaktadır. Bunun yanısıra öğrencilere başka dil seçenekleri de sunularak çeviri yapabilecek düzeye gelmeleri hedeflenmektedir. 

Programın Bilimsel Çalışma ve Araştırma Faaliyetleri

Anabilim Dalımızda çeviri tarihi, çeviri uygulamaları, çeviri eleştirisi, çeviri kuramları, özel alan çevirileri, yazınsal çeviri, çeviri teknolojileri, uzmanlık alanlarında çeviri ve sözlü çeviri gibi temel konuları kapsayacak şekilde eğitim ve araştırma etkinlikleri sürdürülmektedir. Buna göre Anabilim Dalı öğrencilerinden Avrupa Dil Portföyü’ne göre A dili (ana dil) için C1, B dili için B2, C dili için B1 düzeyinde dil bilgisine sahip olmaları beklenmektedir. Bu doğrultuda, Anabilim Dalımızda ikinci yabancı dil olarak 8 yarıyıl boyunca zorunlu Almanca dersleri yer almaktadır. Ayrıca üçüncü yabancı dil olarak Fransızca dersleri 3. ve 4. yarıyıllarda zorunlu, devam eden yarıyıllarda ise seçmeli olarak müfredatımıza eklenmiştir.

Anabilim Dalımız dış paydaşları arasında yer alan Çeviri Derneği, Everest Yayınları, T.C. Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği Başkanlığı AB Hukuku ve Çeviri Daire Başkanlığı, Türkiye Konferans Tercümanları Derneği, Çevirmenler Meslek Birliği ve Women in Localization Türkiye Chapter ile düzenlenen faaliyetler kapsamında da Anabilim Dalı öğrencilerinin mesleki gelişimlerine katkı sağlayacak uygulama ve yönlendirme mekanizmaları geliştirilmektedir. Ayrıca yapılan toplantılar, sektörel beklentilerin doğrudan akademik yapıya yansımasına olanak tanımaktadır.

Akademik Kadro

•    Prof. Dr. Alev Bulut (Anabilim Dalı Başkanı)

•    Prof. Dr. Ayşe Fitnat Ece Üstün

•    Doç. Dr. Esra Özkaya Marangoz

•    Dr. Öğr. Üyesi Fatih İkiz

•    Dr. Öğr. Üyesi Hüseyin Yurtdaş

•    Dr. Öğr. Üyesi Sinem Canım

•    Öğr. Gör. Selçuk Kantemir

•    Öğr. Gör. Taner Karakoç

•    Arş. Gör. Güneşnaz Kuru Pazarlıoğlu

Öğretim elemanlarının ulusal/uluslararası ödül, patent, TÜBİTAK vb. alanlardaki ödül-proje başarıları

Anabilim Dalımızın kendi içinde ya da üniversiteler arasında bilimsel alışverişin ve iş birliğinin gerekliliğini benimsemiş, bu anlayışa uygun olarak çok sayıda sempozyum, kolokyum ve çeviri atölyesi gibi bilimsel etkinlikleri düzenlemiş ve yapılanlara katkı sağlamıştır. Anabilim Dalı’nın öğretim kadrosunda uzmanlık alanlarında yazılı ve sözlü çeviri uygulaması yapabilen akademisyenler bulunması önem taşımaktadır. Anabilim Dalımız 2012 yılından başlayarak Prof. Dr. Alev Bulut’un koordinatörlüğünde, çevirmenler için meslek standartlarının ve meslek yeterliliklerin geliştirilmesi sürecine Edebiyat Fakültesi Çeviribilim Bölümü ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) Ulusal Yeterlilik Hazırlama İş Birliği Protokolü imzalanmasına katkıda bulunmuşur. Bölümümüzün de aralarında bulunduğu Hacettepe ve Bilkent Üniversitelerinin de yer aldığı paydaşların çalışmalarıyla, 6 farklı çeviri seviyesi için “Çevirmen Ulusal Meslek Standardı” 2013 yılında belirlenmiş ve Resmî Gazete’de yayınlanmıştır. AFAD Afette Rehber Çevirmenlik programı kapsamında Prof. Dr. Alev Bulut, Kasım 2025 tarihinde Birleşmiş Milletler ve AFAD’ın uluslararası deprem tatbikatında Afette Rehber Çevirmen olarak görev almış ve Haziran 2026 tarihinde ise Göç İdaresi’nin Mülteci Çevirmenliği Eğitimi programına destek vermiştir. Anabilim dalımız öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Fatih İkiz, Bölümümüz Alman Mütercim ve Tercümanlık Anabilim Dalı öğretim üyesi Neslihan Demez’in yürütücülüğünde gerçekleştirilen ve T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından desteklenen “Gençler Geleceğin Mutfağında” başlıklı projede araştırmacı olarak görev almıştır. Ayrıca, Türk Kültürüne Hizmet Vakfı tarafından yürütülen; Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) ile T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığının desteğiyle gerçekleştirilen “Cumhuriyetin 100. Yılına Armağan Yayın Projeleri: Türk Devletleri Tarihi Atlası’nın İngilizceye Çevrilmesi” başlıklı projede görev almıştır.

Programın lisans seviyesinde eğitim-öğretim hedefleri, kontenjan, imkanları, akreditasyon durumu, varsa hazırlık sınıfı hakkında bilgi

Öğrencilerimiz çeşitli çeviri uygulamalarının içinde bulunmaya teşvik edilmekte, bu kapsamda öğrencilerimize yönelik farklı dönemlerde yürütülen eğitim-öğretim faaliyetlerinin (konferans, seminer vb.) yanı sıra üçüncü sınıfın bitiminde yazılı ya da sözlü çeviri uygulaması yapmalarını sağlayacak 30 günlük zorunlu bir yaz staj programı yürütülmektedir. Bu staj programının ardından dördüncü sınıfta Staj Değerlendirme, Proje ve Bitirme Tezi dersleri kapsamında öğrencilerin her birinin özel bir uygulamayı çeviri araştırması konusu olarak ele alması ve mezun olabilmek için bu dersleri başarıyla tamamlaması gerekmektedir. 

Anabilim Dalı müfredatında verilen dersler haricinde, Mütercim ve Tercümanlık Bölümü çatısı altındaki diğer anabilim dallarıyla iş birliği içerisinde dış paydaşlarımızın da katılımıyla, alanında uzman konuklar davet edilerek çeşitli çeviri uygulamaları, çeviri ve yayıncılık alanındaki gelişmelerle ilgili öğrencilerimizin bilgi almaları ve bu doğrultuda deneyim kazanmaları sağlanmaktadır. Çeviri Söyleşileri ve Çeviri Kulübü etkinlikleri kapsamında yurt dışından ve ülkemizden önemli bilim insanları, çevirmenler, çeviri sektörünün temsilcileri, dilbilimciler, editörler ve yayıncılar ağırlanmaktadır.

Erasmus+ kapsamında Anabilim Dalımızın Belçika, İspanya, Yunanistan ve Polonya’daki çeşitli üniversitelerle ikili anlaşması bulunmaktadır. Her eğitim-öğretim yılında yaklaşık 15 öğrencimiz bu değişim programından yararlanarak bir veya iki yarıyıl boyunca gitmeye hak kazandıkları üniversitelerde öğrenim görmektedir.

Ayrıca Anabilim Dalımız FEDEK (Fen, Edebiyat, Fen-Edebiyat, Dil ve Tarih – Coğrafya Fakülteleri Öğretim Programları Değerlendirme ve Akreditasyon Derneği) tarafından 2026-2028 yılları arasında olmak üzere iki sene süreyle akredite edilmiştir.

Anabilim Dalımızda hazırlık sınıfı bulunmakta olup, programa başvuran öğrencilerin Üniversitemiz Yabancı Diller Yüksekokulu tarafından yapılan Hazırlık Sınavına girmeleri gerekmektedir.

İngilizce Mütercim ve Tercümanlık Anabilim Dalının YKS puan türü Dil olup Anabilim Dalımıza 2025 yılında 60 öğrenci kabul edilmiştir ve en düşük başarı sıralaması 4.210’dur. 

Çift anadal ve yandal imkanı, başvuru şartları, öğrenim süreleri

Anabilim Dalımızda belli koşulları yerine getiren başarılı öğrencilere, Fakültedeki başka bir anabilim dalında çift anadal ya da yandal eğitimi alma olanağı sunulmaktadır. Çift anadal programını başarıyla tamamlayan bir öğrenci çift diploma sahibi olmaktadır. Anabilim Dalımız da Edebiyat Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı ile Amerikan Kültürü ve Edebiyatı Anabilim Dalı öğrencilerine çift anadal ve yan dal kontenjanı sunmaktadır. İki program için de Edebiyat Fakültesi’nin belirlediği şartlar uygulanmaktadır.

Program/bölümde bulunan öğrenci kulüpleri ve faaliyet alanları hakkında açıklama

Mütercim ve Tercümanlık Bölümü öğrencilerinin faaliyetlerini yürüttüğü İSÇEV İstanbul Üniversitesi Çeviri Kulübü hem çevirinin çeşitli alanlarında yetkin akademisyenler, hem de devlet kurumları ve özel kurumlarda çalışan çevirmenlerle iletişim hâlindedir. Her dönem öğrencilerimiz için birçok söyleşi ve etkinlik düzenlemektedir. 

Ayrıntılı bilgi için: https://kulupler-edebiyat.istanbul.edu.tr/tr/content/ceviri-kulubu/kulubumuz

Lisansüstü Eğitim

İ.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Çeviribilim Anabilim Dalı Başkanlığı çatısı altında dört Anabilim Dalı ile ortak yürütülen tezli yüksek lisans ve doktora programları mevcuttur. Lisans eğitimini tamamlayan öğrenciler, lisansüstü eğitimine programımızda devam edebilme imkânı bulmaktadır. Programlara Sosyal Bilimler Enstitüsü’nün belirlediği şartlar dâhilinde öğrenci kabul edilmektedir.

Lisans ve Lisansüstü Programların Değişim Programları

Erasmus+ kapsamında Anabilim Dalımızın Ghent University (Belçika), Universidad de Castilla La Mancha (İspanya), Universidad de Vigo (İspanya), Universidad de Oviedo (İspanya), Aristotle University Of Thessaloniki (Yunanistan), Ionian University (Yunanistan) ve University of Applied Sciences (Polonya) ile ikili anlaşmaları bulunmaktadır. Her eğitim-öğretim yılında yaklaşık 15 öğrencimiz bu değişim programından yararlanarak bir veya iki yarıyıl boyunca gitmeye hak kazandıkları üniversitelerde öğrenim görmektedir.

Bölüm/program tarafından yayınlanan süreli yayın(lar) hakkında kısa bilgi

Mütercim ve Tercümanlık Bölümü bünyesinde, Anabilim Dalımızda görevli Prof. Dr. Alev Bulut ve Doç. Dr. Esra Özkaya Marangoz’un eş baş editörlüğünü yaptığı ve Bölümümüz öğretim üyelerinin yayımlanmasında aktif rol üstlendiği İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi 2010 yılından bugüne çeviribilim alanyazınına önemli katkılar sağlamıştır. 

İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi’nin yayını olan İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Dergisi – Istanbul University Journal of Translation Studies, açık erişimli, hakemli, yılda iki kere Mayıs ve Kasım aylarında yayınlanan, çok dilli, uluslararası bilimsel bir dergidir. Derginin basılı versiyonu 2022 itibariyle durdurulmuştur; dergi yayın hayatına e-dergi olarak devam etmektedir.

Programın Lisans ve Lisansüstü Seviyede Eş Değer Bölümlerden/Programlardan Ayıran Özellikler

Bölümümüz çeviribilim alanında öncü, yetkin ve saygın akademisyenleri bünyesinde barındırmaktadır ve bu güçlü kadro ile eşdeğer lisans ve lisansüstü programlardan ayrılmaktadır.

Lisans programımızda dört farklı anabilim dalımızda görev yapmakta olan öğretim üyelerimiz kültürel ve profesyonel birikimlerini dört anabilim dalında ortak olan derslerle öğrencilere aktarmaktadır.

Program Mezunlarının Çalışabilecekleri, Çoğunlukla Yöneldikleri İş Alanları

Çeviriyi kültürlerarası iletişim uzmanlığı olarak benimsemiş bir mezun öğrenci profilimiz bulunmaktadır. Mezunlarımız özel sektörde istihdam edildikleri gibi kamu kurum ve kuruluşlarında da mütercim ve tercüman olarak istihdam edilmektedirler. Mezun öğrenci profilimiz çeviriye ve yabancı dile ihtiyaç duyulan her alanda katkı sunabilecek niteliktedir. Çeviri edinci kazandırma ve iletişim uzmanı yetiştirmeye odaklanan bölümümüzden mezun olanlar sözlü ve yazılı çevirmen, yabancı dil öğretmeni, araştırma görevlisi, öğretim görevlisi, öğretim üyesi, çeviri proje yöneticisi, yerelleştirme ve son düzelti gibi görevlerle topluma hizmet vermektedir. Mezunların öne çıkan bir özelliği de en az iki yabancı dil bilgisine sahip olmalarıdır. Bu diller çoğunlukla İspanyolca, Almanca ve Fransızca dillerinden biridir. Ayrıca öğrencilerimiz çeviri dışındaki alanlarda da yüksek öğrenim alma ya da mesleki kariyer yapma eğilimindedir. Yüksek öğrenim görülen alanlar dış ticaret, kültür araştırmaları, Avrupa Birliği, işletme, eğitim bilimleri gibi sosyalbilim alanlarıdır.

Uluslararası Öğrencilerin Lisans Programına Kabul Şartları

Anabilim Dalımıza İstanbul Üniversitesi Öğrenci İşleri’nin belirlediği koşullar çerçevesinde uluslararası öğrenciler kabul edilmekte ve yatay geçiş imkânları sunulmaktadır.

Uluslararası öğrencilerin lisans üstü programlara kabul şartları, yabancı dilde tez yazımı mümkün mü? Yatay geçiş imkanı ve yabancı öğrenci kontenjanı, koşullar

Bölümümüz lisansüstü programlarına Sosyal Bilimler Enstitüsü’nün belirlediği şartlar ve kontenjan dâhilinde uluslararası öğrenciler kabul edilmektedir. Yabancı dilde tez yazımı İ.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü’nün belirlediği şartlar doğrultusunda kabul edilebilmektedir.

Programın sosyal medya hesapları

Anabilim Dalımız sosyal medya hesapları aşağıdaki şekilde tanımlanmıştır. Bu hesaplar dışında hiçbir resmi hesabımız bulunmamaktadır. Bölüm ve Anabilim Dalıyla ilgili duyurulardan ve gelişmelerden haberdar olmak için Instagram "@iu_mutercimtercumanlik" ve Twitter "@iu_tercumanlik" hesaplarımızı takip edebilirsiniz.


Programın Kısa Tarihçesi

İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Bölümü, Ülkemizde arkeolojik, etnografik, kültürel, sanatsal ve estetik değerler taşıyan eserlere yönelik koruma ve onarım bilincini bilimsel araştırma ve uygulamayla destekleyerek, bu alanda eksikliği duyulan bilim insanlarını yetiştirmek amacıyla 1993 yılında Prof. Dr. Sait BAŞARAN başkanlığında kurulmuştur. Kültür ve Sanat eserlerimizin taşıdığı paha biçilmez değerleri korumayı amaç edinen Bölüm, ilk kez 1995-96 öğretim yılında açtığı yüksek lisans programı ve 1996-97 öğretim yılında ise yetenek sınavı ile öğrenci alarak lisans düzeyinde eğitim yapmaya başlamıştır.

Bilindiği gibi, hızlı kentsel büyüme, endüstrinin gelişmesi, her gün biraz daha artan çevre kirliliği, soygun, doğal bozulma ya da bilinçsiz müdahaleler gibi etkenler, eski eserlerin hızlı biçimde yok olmalarına ve ortadan kalkmalarına neden olmaktadır. Bu durum, bütün dünyada kültür mirasına sahip çıkma bilincinin güçlenmesini ve bu mirasın kurtarılma yollarının araştırılmasını başlatmıştır. Bölümümüz, Ülkemizin bu konuda yetişmiş eleman eksikliğini gidermek amacıyla eski eserleri bazı müdahalelerle özgün biçimlerine getirmeyi amaçlayan “Restorasyon-Onarım” ile eserlerin bozulmalarını önlemek ve hastalıklarını tedavi ederek yaşamlarını sürdürmelerine olanak sağlayan “Konservasyon-Koruma” bilimini somut verilere dayanarak öğretmektedir.

Bölümümüz, Ülkemizde konusunda lisans-lisansüstü düzeyde eğitim-öğretim veren ilk akademik yapılanma olma unvanını almıştır. Dört yıllık eğitimin uygulandığı Bölümde, eski eserlerin durumlarını bilimsel olarak saptamak, tedavi yöntemlerinin belirlenmesi, geliştirilmesi ve bunların Arkeoloji, Sanat Tarihi ve Kimya gibi disiplinler arası bilgiye dayandırılması esaslarına göre hazırlanan programda; metaller, cam, toprak ürünü eserler, taş eserler, duvar resimleri, mozaikler gibi inorganik eserler ile organik eserler olan ahşap, kağıt-yazma, kemik, tekstil, deri, tablo ve benzeri kültür varlıklarının konservasyon ve restorasyonu yapılmaktadır. Dersler, %40 teori, %60 oranında laboratuvar uygulamasından oluşmaktadır.

Bölümümüz, Genel Koruma ve Onarım Anabilim Dalı ile Sualtı Kültür Kalıntılarını Koruma Anabilim Dalından oluşmaktadır.


Sualtı Kültür Kalıntılarını Koruma Anabilim Dalı

Sualtı Kültür Kalıntılarını Koruma Anabilim Dalı 2008 yılında Prof. Dr. Ufuk Kocabaş tarafından kurulmuştur. Zengin sualtı kültürel mirasımız ve şu ana kadar sualtı arkeolojisi ve gemilerin korunması konusunda gerçekleştirilmiş dünya çapındaki en büyük ve kapsamlı proje olan Yenikapı Batıkları Projesi, Anabilim Dalının kurulmasında önemli bir faktör olmuştur.

Metodoloji olarak karada bulunan eserlerden ayrı bir uygulama gerektiren sualtı kültür mirasının korunması bu konuda çalışan ihtisas laboratuvarlarında gerçekleştirilmektedir. Özellikle sualtı ve ıslak kara yerleşmelerinden ele geçen batık gemilere ait suya doymuş ahşap kalıntılarının incelenmesi, yerinden kaldırılması, konservasyon, restorasyon ve rekonstrüksiyon süreci özel bir bilgi birikimi ve uygulamalar dizisi gerektirmektedir. Ayrıca; yine ıslak olarak bulunmuş olan deri, kemik, fildişi, halat gibi organik kalıntıların konservasyon süreci de geleneksel yöntemlerden ayrılarak kendi içinde bir uzmanlık alanı olmuştur. Metal eserler, özellikle sualtında bulunan demir objeler gerek bozulma süreci, gerekse koruma ve onarım çalışmaları açısından kara sitelerinde ele geçen demir buluntulardan çok farklı bir kurtarma uygulaması gerektirmektedir. Ortalama bir sualtı kazısı 5-6 yıl sürmekte, bu kazılardan ele geçen eserlerin koruma ve onarım çalışmaları ise 15-20 yıl arasındaki bir sürede tamamlanabilmektedir. Bilim Dalı müfredatı, bir sualtı arkeoloji kazılarından ele geçebilecek tüm organik ve inorganik suya doymuş-ıslak durumdaki eserlerin koruma-onarımını içeren derslerden oluşmaktadır. Ayrıca bu eserlerin konservasyon uygulamalarında kullanılan teknik cihazların operatörlük eğitimi de ders programında yer almaktadır

Genel Koruma ve Onarım Anabilim Dalı

Arkeolojik ve kültürel mirasın gelecek kuşaklara aktarılabilmesi için korunması ve doğru yönetimi şarttır. Bu mirasın korunmasında doğru tekniklerin uygulanması için mesleki ve bilimsel birikime, becerilere ihtiyaç duyulmaktadır. Genel Koruma ve Onarım Anabilim Dalı kültür ve sanat değeri taşıyan taşınabilir eserlerin koruma, onarım ve bakımını sağlayacak uzman restoratör-konservatörleri yetiştirme amacıyla kurulmuştur. Eğitim programı, arkeoloji kazılarından ele geçen tüm organik ve inorganik eserler ile tablo, kitap ve el yazması gibi çok geniş bir çeşitliliğe sahip eserler grubunu içerecek şekilde hazırlanmıştır. Teori dersleri uygulama ve laboratuvar dersleri ile desteklenmektedir. Laboratuvar derslerinde pişmiş toprak (seramik, porselen), metal (tunç, demir, gümüş, altın), cam, kağıt-el yazması, tablo, duvar resmi ve mozaiklerin konservasyon ve restorasyonları uygulamalı olarak gerçekleştirilmektedir. Eski eserlerin kalıplarının alınarak replika üretilmesi, eser çizimi ve kimya tamamlayıcı dersler arasında yer almaktadır. Öğrenciler yaz ara verme aylarında arkeoloji kazıları ve müze-enstitü laboratuvarlarında staj çalışmalarına katılarak uygulama bilgilerini arttırmaktadır.


Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Bölümü Öğretim Üyesi ve Elemanları

Bölüm Başkanı: Prof. Dr. Gülder Emre

Bölüm Başkanı Yrd.: Dr. Öğr. Üyesi Taner Güler

Genel Koruma ve Onarım Anabilim Dalı

Prof. Dr. Gülder Emre (Anabilim Dalı Bşk.)

Doç. Dr. Fatma Banu Uçar

Öğr. Gör. Ramazan Yılmaz

Arş. Gör. Emre Veysel Şener

Sualtı Kültür Kalıntılarını Koruma Anabilim Dalı

Prof. Dr. Ufuk Kocabaş (Anabilim Dalı Bşk.)

Prof. Dr. Hatice Işıl Kocabaş

Doç. Dr. Evren Türkmenoğlu

Doç. Dr. Namık Kılıç

Dr. Öğr. Üyesi Taner Güler

Arş. Gör. Hilal Sümeyye Güler

Bölümümüzün Geleneksel Sempozyumu: Koruma ve Onarım Araştırmaları Toplatısı 1 (KORAT-1)


İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Bölümü tarafından bu yıl ilk kez düzenlenen Koruma ve Onarım Araştırmaları Toplantısı (KORAT), “Mirası Koru, Geleceğe Taşı” teması ile 24-25 Kasım 2025 tarihlerinde İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Kurul Odası’nda gerçekleşti. Gelenekselleşmesi planlanan bu toplantı Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Bölümü kurucu bölüm başkanı Prof. Dr. Sait Başaran onuruna düzenlendi. 

Toplantı arkeolojik, tarihi ve sanatsal eserlerin konservasyonu ve restorasyonu, önleyici koruma ve malzeme analizleri ile dijital belgeleme teknikleri alanlarında çalışan bölümümüz akademik kadrosu, lisansüstü öğrencileri ve mezunları ile bu alanlarda çalışan araştırmacıları bir araya getirdi. 36 konuşmacının yer aldığı ve toplamda 7 oturumun programlandığı toplantıda 26 bildiri sunuldu.


Öğretim elemanlarının ulusal/uluslararası ödül, patent, TÜBİTAK vb. alanlardaki ödül-proje başarıları

Ödüller:

• Bölümümüz öğretim üyesi Doç. Dr. Namık Kılıç 2022 yılı Türkiye Bilimler Akademisi Üstün Başarılı Genç Bilim İnsanı (TÜBA-GEBİP) Ödülünü 28 Aralık 2022 tarihinde Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde gerçekleştirilen törende kabul etti.

Projeler:

• İstanbul Üniversitesi Yenikapı Batıkları Projesi: Dünyanın en kapsamlı ortaçağ gemi arkeolojisi ve konservasyon projelerinden biri olarak kabul edilen İstanbul Üniversitesi Yenikapı Batıkları Projesi, 2005 yılında başlamıştır. Proje, İstanbul’un kültürel mirasının korunmasına yönelik olarak yürütülen çalışmalar arasında önemli bir rol üstlenmiş olup, halen Prof. Dr. Ufuk Kocabaş başkanlığında devam etmektedir. Proje kapsamında gerçekleştirilen çalışmalar, ortaçağ denizcilik teknolojisi ve ticaret rotalarının anlaşılmasına katkıda bulunurken, arkeolojik ahşap gemi kalıntılarının konservasyon ve restorasyon süreçlerinde de uluslararası standartların geliştirilmesine öncülük etmiştir (2005-günümüz).

• Çamaltı Burnu 1 Batığı Çapaları Projesi: Marmara Adası’nın kuzeybatı kıyısında, Çamaltı Burnu mevkiinde bulunan MS 13. yüzyıla ait batık gemi, 1998-2004 yılları arasında Prof. Dr. Nergis Günsenin’in bilimsel başkanlığında kazılmıştır. Bu süreçte, Dr. Ufuk Kocabaş liderliğindeki ekip, batığın bağlamına ait 37 adet demir çapayı su altından çıkarmıştır. Çapalar üzerinde radyografik incelemeler yapılmış, konservasyon ve restorasyon süreçleri tamamlanmış ve çapaların tıpkı yapımları başarıyla gerçekleştirilmiştir (2002-2004).

• Enez Sualtı Araştırmaları Projesi: Antik kaynaklar ve eski haritalardaki kayıtlardan, Eskiçağ’da bugünkü Meriç Irmağı’nın denize döküldüğü alanın büyük bir körfez olduğu ve Enez’in “çifte limanlı” tipik bir antik liman kenti olarak önemli bir denizcilik merkezi olduğu anlaşılmaktadır. Antik Ainos kentinin denizcilik faaliyetleri ve limanlarının araştırılmasına yönelik sualtı incelemeleri, 1995, 1997 ve 1998 yıllarında Dr. Ufuk Kocabaş liderliğinde gerçekleştirilen kısa süreli dalışlarla başlamıştır. Bu çalışmalar, 2006 yılında kazı çalışmaları kapsamında daha kapsamlı bir sualtı araştırması ile devam etmiştir. 25 Ağustos - 23 Eylül 2006 tarihleri arasında yürütülen bu araştırma, İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi (Proje No: 537/05052006) tarafından desteklenmiştir. Araştırmanın amacı, Ainos’un dış liman izlerinin sualtında detaylı olarak incelenmesi, limanın boyutlarının belirlenmesi ve önceki yıllarda yapılan kısa süreli çalışmaların derinleştirilerek kesin sonuçlara ulaşılması olmuştur. Ufuk Kocabaş ekip liderliğinde yürütülen bu proje, Enez’in antik denizcilik tarihine dair önemli veriler sağlamış ve bölgenin arkeolojik değerini ortaya koymuştur (2006).

• MOTAP Projesi: Moğolistan Orhun Vadisi Göktürk Anıtları Koruma ve Onarım Çalışmaları (2000-2007): Moğolistan’da Orhun Vadisi’nde yer alan Göktürk Anıtları’nın en önemlilerinin bulunduğu Bilge Kağan ve Költiğin külliyelerinde, ayrıca Nalayhan’daki Tonyukuk külliyesinde kurtarma çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Çalışmalar, 2000-2004 yılları arasında Prof. Dr. Sait Başaran, 2004-2007 yılları arasında ise Öğr. Gör. Yüksel Dede başkanlığında yürütülmüştür. MOTAP Projesi kapsamında, anıtların korunması, onarımı, kopyalarının yapılması ve bozulmalarının tespitine yönelik detaylı araştırmalar gerçekleştirilmiştir. Acil müdahaleler ve temizlik çalışmaları yapılmış, ayrıca Bilge Kağan Anıtı Orhun Vadisi’ne inşa edilen depo-müze binasına taşınmış ve anıtın replikası hazırlanmıştır (2000-2007).

• RAMSES Projesi: Dr. Ufuk Kocabaş ve Dr. Işıl Özsait-Kocabaş, Avrupa Birliği tarafından desteklenen RAMSES Projesi kapsamında araştırmacı olarak görev almıştır. Proje, sualtı arkeolojisi alanında uluslararası iş birliğiyle gerçekleştirilen çalışmaları desteklemiş ve antik teknolojilerin araştırılması konusunda önemli katkılar sağlamıştır (2006).

• OLKAS Projesi: Ege'den Karadeniz'e Ortaçağ Limanları ve Denizcilik Rotaları (2012-2014): Avrupa Birliği’nin ENPI Karadeniz Havzasında Sınır Ötesi İşbirliği Programı çerçevesinde gerçekleştirilen “OLKAS: From the Aegean to the Black Sea-Medieval Ports Maritime Routes of the East” başlıklı proje, Ocak 2012’de başlamış ve 2014 yılında başarıyla tamamlanmıştır. Proje, Ege Denizi’nden Karadeniz’e uzanan ortaçağ limanlarının ve bu limanlar arasındaki denizcilik rotalarının araştırılmasını, korunmasını ve tanıtılmasını amaçlamıştır. Türkiye, Yunanistan, Ukrayna, Bulgaristan, Romanya, Gürcistan, Rusya ve Azerbaycan’dan çeşitli kurumların yer aldığı geniş katılımlı bir platform tarafından yürütülen proje, ülkemizde İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sualtı Kültür Kalıntılarını Koruma Anabilim Dalı ile Kültür Bilincini Geliştirme Vakfı ortaklığında gerçekleştirilmiştir. Prof. Dr. Ufuk Kocabaş’ın koordinatörlüğünde yürütülen OLKAS Projesi, bölgedeki uluslararası iş birliğini güçlendirmiş ve ortaçağ denizcilik tarihine ışık tutacak önemli veriler sağlamıştır (2012–2014).

• LIMEN Projesi: Ege'den Karadeniz'e Kültürel Limanlar (2013-2016): Avrupa Birliği’nin ENPI Karadeniz Havzasında Sınır Ötesi İşbirliği Programı çerçevesinde 2013 yılında başlayan “LIMEN: Cultural Ports from Aegean to the Black Sea” başlıklı proje, Ege Denizi’nden Karadeniz’e uzanan deniz rotası üzerindeki liman kentleri arasında kültür turizminin geliştirilmesi, sürdürülebilirliği ve bu alanda gerekli kurumsallaşmanın sağlanmasını amaçlamaktadır. Doç. Dr. Işıl Özsait-Kocabaş’ın başkanlığında yürütülen proje, 2016 yılında başarıyla tamamlanmıştır. Proje, Yunanistan, Romanya, Bulgaristan, Ukrayna ve Gürcistan’dan çeşitli müzeler, enstitüler ve yerel yönetimlerin katılımıyla uluslararası bir iş birliği çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Türkiye’yi ise İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sualtı Kültür Kalıntılarını Koruma Anabilim Dalı ve Koç Üniversitesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü temsil etmiştir. LIMEN Projesi, Ege ve Karadeniz arasında yer alan kültürel limanların tarihsel ve arkeolojik bağlamda araştırılmasını, korunmasını ve tanıtılmasını hedeflemiş; denizcilik tarihi ve liman arkeolojisi alanlarında önemli katkılar sağlamış; bölgedeki deniz rotası üzerindeki liman kentlerinin kültürel değerini vurgulamıştır (2013–2016).

• OTTO-HER Projesi: Hermitage Müzesi Koleksiyonunda Osmanlı Kültürü: Doç. Dr. Gülder Emre, 2018-2022 yılları arasında uluslararası bir iş birliğiyle gerçekleştirilen ve yurtdışı destekli OTTO-HER Projesi (The Ottoman Culture in the Hermitage Museum Collection) kapsamında araştırmacı olarak görev yapmıştır. Proje, Hermitage Müzesi koleksiyonunda yer alan Osmanlı kültürüne ait eserlerin detaylı araştırılması, belgelenmesi ve tanıtılması üzerine odaklanmıştır (2018-2022).

• Bezmialem Valide Sultan Kültürel Mirası Projesi: Bezmialem Üniversitesi tarafından yürütülen Proje, İstanbul Kalkınma Ajansı (İSKA) desteğiyle gerçekleştirilmiştir. Proje kapsamında, Doç. Dr. Gülder Emre’nin katkılarıyla özellikle hat ve el yazması eserlerin restorasyonları gerçekleştirilmiş, elde edilen bulgular bilimsel bir kitapta yayımlanmıştır (2019).

• Arkeolojik Gemilerin Dijital Belgeleme ve Modelleme Yöntemleri Araştırma Projesi: “Newton Advanced Fellowships 2018-19” programı kapsamında British Academy tarafından desteklenmiştir. Proje, İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Sualtı Kültür Kalıntılarını Koruma Anabilim Dalı öğretim üyesi Dr. Evren Türkmenoğlu tarafından “İstanbul Üniversitesi Yenikapı Batıkları Projesi” çalışmaları bünyesinde yürütülmektedir. İngiltere’den “University of Wales, Trinity Saint David” ve “Newport Medieval Ship Centre” proje ortak kuruluşları olarak temsil edilmektedir. Proje, arkeolojik batıkların detaylı olarak incelenmesi ve bilimsel analizlerinin yapılabilmesi amacıyla geliştirilen en güncel belgeleme, modelleme, simülasyon teknikleri ve ilgili yazılımların kullanımına ilişkin eğitim faaliyetlerinin yürütülerek bu kapsamda bilgi ve teknoloji transferini amaçlamıştır. Proje kapsamında şimdiye kadar ikisi İngiltere’de Newport Medieval Ship Centre’da, ikisi de “İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Gemi Konservasyon ve Rekonstrüksiyon Laboratuvarı”nda olmak üzere toplam dört çalıştay düzenlenmiştir (2018-2022).

• Genç Ustalar: Ahşap Mirasın Korunmasında Geleneksel Dokunuş Projesi: Ortak Kültür Mirası Türkiye ve AB arasında Koruma ve Diyalog-II (CCH-II) Hibe Programı kapsamında finanse edilen “Genç Ustalar-Ahşap Mirasın Korunmasında Geleneksel Dokunuş: Usta Eller-Genç Beyinler İşbirliği Projesi” Türkiye’den İstanbul Üniversitesi ve İstanbul Zincirlikuyu İnşaat Teknik ve Yapı Meslek Lisesi Mezunları ve Mensupları Derneği (YAPIMED) ile Yunanistan’dan European Centre for Byzantine and Post-Byzantine Monuments (EKBMM) ortaklığında sürdürülmüştür. Kaybolan ahşap sanatlarının yaşatılmasını amaçlayan Genç Ustalar Projesi, usta - çırak ilişkisi bağlamında ilerleyen geleneksel bilgi ve tecrübelerin “ahşap ustalarından - Meslek Lisesi öğrencilerine” aktarılması üzerine yeni bir model oluşturmayı hedeflemiştir. Bu çerçevede, Zincirlikuyu İSOV Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğrencileri kündekâri ve ahşap oyma atölyelerinde toplamda 100 saatlik uygulamalı eğitim almıştır. Atölye eğitimleri, ahşap kültür mirasının önemi ve restorasyonunu konu alan seminerler ve teknik geziler ile desteklenmiştir. İstanbul Üniversitesi Genç Ustalar projesinin eş ortağıdır. İÜ Proje yürütücüsü Doç. Dr. Işıl Özsait-Kocabaş ve İÜ Proje Araştırmacısı Dr. Taner Güler’dir. İstanbul Üniversitesi, Genç Ustalar Projesi’nin bilimsel danışmanlığını üstlenmiştir. Proje eğitimleri ve etkinliklerinin belgelenmesi, fotoğraf ve video çekimleri, broşür metinleri ve tasarımları, bunların düzenlenmesi, proje seminerlerin organizasyonu, teknik ve mali raporların hazırlanması Üniversitemiz akademisyenleri tarafından gerçekleştirilmiştir. Yine projede önerilen üçlü eğitim modelinin (Uygulama-Akademik Bilgi-Yerinde Görme) anlatıldığı, “Oyma Bezemeli Ahşap Eserlerde Koruma ve Onarım” isimli kitap Üniversitemiz akademisyenleri tarafından hazırlanmıştır. Proje kapanış etkinliği ve “Geleneksel Ahşap Sanatlarına Genç Dokunuşlar-İstanbul” sergisi açılışı İÜ Edebiyat Fakültesi Şeref Holü’nde yapılmıştır. Ayrıca, proje kapsamında ahşap sanatları ve ahşap restorasyonu ile ilgili yapılan tüm aktivitelerin bilimsel olarak irdelendiği bir proje kitabı da yayınlamıştır (2022).

• HMS Majestic Batığının Dalış Turizmine Açılması Projesi: Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı tarafından, Güney Marmara Kalkınma Ajansının finansal desteğiyle hayata geçirilmiştir.  Proje Çanakkale kıyılarında bulunan 1. Dünya Savaşı batıklarının kültür envanterinin yapılarak koruma altına alınmasını ve ayrıca dalış turizmine kazandırılmasını amaçlamaktadır. TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi tarafından proje kapsamında Gelibolu yarımadası kıyılarında yürütülen deniz araştırmalarına İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Ufuk Kocabaş ve Dr. Öğr Üyesi Evren Türkmenoğlu saha çalışmalarına katılarak bilimsel danışmanlık hizmeti ile katkıda bulunmuştur. Projenin 1. Dünya savaşı temalı ilk su altı parkı olacak olan bölgeyi savaş batıkları konusunda dünyanın en zengin dalış noktalarından biri haline getirerek bölge turizmine büyük katkı yapması ve aynı zamanda örnek bir sürdürülebilir koruma projesi alanı olması beklenmektedir (2022).

• SESAME ve TENMAK Projeleri: Doç. Dr. Namık Kılıç, SESAME (Synchrotron-light for Experimental Science and Applications in the Middle East) ve TENMAK (Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu) projeleri kapsamında, Yenikapı 13 Batığı ve Yenikapı 35 Batığına yönelik malzeme analizleri üzerine uluslararası projelerin yürütücülüğünü yapmaktadır. Bu projeler, Yenikapı kazılarında ortaya çıkarılan ortaçağ gemilerinin malzeme bilimleri açısından detaylı bir şekilde incelenmesini ve bu analizlerin arkeolojik ve tarihsel değerlendirmelere katkı sağlamasını hedeflemektedir (2022-Günümüz).

• Karaburun Ahşap Çapaları ve Batık Araştırması: İstanbul’un Karadeniz sahilinde yer alan Karaburun kasabası açıklarında, MÖ 7. yüzyıla tarihlenen ahşap çapalar üzerine bir araştırma, Prof. Dr. Ufuk Kocabaş başkanlığında gerçekleştirilmiştir. “Karaburun Ahşap Çapalarının İncelenmesi ve Karaburun Batığı Konum Belirleme Araştırması” başlıklı bu proje, ADEP 39201 proje numarasıyla yürütülmüştür. Çalışmalar, antik dönemde kullanılan denizcilik ekipmanlarının teknolojik ve kültürel bağlamlarını anlamayı hedeflemiş ve çapaların bulunduğu alanın batık kalıntılarıyla olan ilişkisini incelemiştir. Bu araştırma, Karadeniz’deki arkeolojik denizcilik mirasının aydınlatılmasına önemli katkılar sağlamış ve bölgenin ticaret ve denizcilik faaliyetlerine dair yeni bilgiler sunmuştur (2022-2024).

• 3 Boyutlu Optik Tarayıcı Modelinin Geliştirilmesi Projesi: Doç. Dr. Işıl Özsait-Kocabaş tarafından yürütülen “Kurtarma Kazıları ve Konservasyon Laboratuvarlarındaki Arkeolojik Ahşap Eserlerin Yüksek Doğruluk ve Hızlı Belgelenmesi İçin 3 Boyutlu Optik Tarayıcı Modelinin Geliştirilmesi” başlıklı proje, 2022-2024 yılları arasında başarıyla tamamlanmıştır. (Proje No: ADEP). Proje, arkeolojik ahşap eserlerin hızlı ve yüksek doğrulukta belgelenmesi için yenilikçi bir 3 boyutlu optik tarayıcı modelinin geliştirilmesini hedeflemiştir. Bu teknoloji, arkeolojik eserlerin korunması ve restorasyonu süreçlerinde dijital dokümantasyonun etkinliğini artırmayı, daha iyi anlaşılmasını ve belgelenmesini sağlamıştır (2022-2024).

• Yenikapı 34 Batığının Belgeleme, Analiz ve Rekonstrüksiyonu: Doç. Dr. Evren Türkmenoğlu liderliğinde yürütülen ADEP 39195 projesi kapsamında, Yenikapı 34 Batığına ait ahşap gemi elemanları İstanbul Üniversitesi Yenikapı Batıkları Araştırma ve Uygulama Laboratuvarı’nda dijital yöntemlerle belgelenmektedir. Bu süreçte, dijital ve ölçekli 3B fiziki modeller üretilerek batığın orijinal gövde formu ve yapım teknikleri analiz edilmekte, bilimsel rekonstrüksiyon çalışmaları yürütülmektedir. Ayrıca dendrokronoloji ve radyokarbon yöntemleriyle kesin tarihleme yapılmakta ve elde edilen sonuçlar bilim dünyasına sunulmaktadır (2022-2024).

• İstanbul Kültürel Miras Dijital Kütüphanesi Projesi (DijitalKütüpİST-2022): Doç. Dr. Gülder Emre, İstanbul Kalkınma Ajansı (İSTKA) tarafından desteklenen DijitalKütüpİST projesinde eğitmen olarak görev almıştır (2022).

• İstanbul Üniversitesi Tıp Tarihi Koleksiyonu Konservasyonu Projesi: İstanbul Üniversitesi Tıp Tarihi Bölümüne ait olan koleksiyondaki eserlerin koruma ve onarım çalışmaları yapılarak sergiye hazırlama süreci yönetilmiştir (2024-2025).

• Kıyıköy Arkeolojik Yüzey Araştırması Projesi (KAYA): Üniversitemiz adına, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izniyle, Bölümümüz Dr. Öğr. Üyesi Taner Güler başkanlığında yürütülen Kıyıköy Arkeolojik Yüzey Araştırması (KAYA) 09.09.2025 tarihinde başlamıştır. Çalışmalar, Kırklareli ili Vize ilçesine bağlı Kıyıköy beldesinde 15 gün süreyle gerçekleştirilecek olup toplam iki sezon halinde sürdürülmesi planlanmaktadır. Araştırmanın amacı; tarih öncesi dönemlerden Ortaçağ sonuna kadar uzanan süreçte bölgedeki yerleşimler, nekropoller, kutsal alanlar, savaş alanları, dolmenler, tümülüsler ve diğer kültürel varlıkların belgelenmesi ve bölge tarihine ilişkin eksik noktaların tamamlanmasıdır. Gerçekleştirilen bu proje ile Trakya arkeolojisine önemli katkılar sağlanması hedeflenmektedir (2025-2026).

• Tekmezar Burnu Batıkları Arkeolojik Sualtı Araştırması Projesi: Üniversitemiz adına, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izniyle, Bölümümüz öğretim üyesi Doç. Dr. Evren Türkmenoğlu başkanlığında yürütülen Tekmezar Burnu Batıkları Arkeolojik Sualtı Araştırması 16.09.2025 tarihinde başlamıştır. Çalışmalar, Balıkesir ili Marmara Adası’nda 15 gün süreyle gerçekleştirilecek olup toplam iki sezon halinde sürdürülmesi planlanmaktadır. Araştırmanın amacı; MS 11. yüzyıla tarihlenen ve bugüne kadar Akdeniz’de tespit edilmiş en büyük antik ticaret gemilerinden biri olduğu düşünülen Tekmezar I Batığı ile ona yakın bir konumda yer alan Tekmezar II Batığını modern teknolojilerle belgeleyerek bilim dünyasına kazandırılması ve koruma altına almasıdır (2025-2026).

Programın lisans seviyesinde eğitim-öğretim hedefleri, kontenjan, imkanları, akreditasyon durumu, varsa hazırlık sınıfı hakkında bilgi

Öğrencilerimiz, Edebiyat Fakültesi ve diğer fakültelerdeki Çift Anadal/Yandal Programlarından yararlanarak farklı disiplinlerden de eğitim alma olanağına sahiptirler. Öğrencilerimiz, İtalya-Tuscia Üniversitesi ile yapılan ikili anlaşmayla ve Erasmus Değişim Programı'na (Norveç-Oslo Üniversitesi ve Yunanistan–West Attika Üniversitesi) katılarak yurt dışında da eğitim alabilmektedirler. Bölümümüzün lisansüstü öğretim programı ise Sosyal Bilimler Enstitüsü'nün tezli yüksek lisans ve doktora programları çatısı altında yürütülmektedir. 

Çift Anadal ve Yandal için yönerge linki aşağıdadır:

https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=13948&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5

*Bölümümüzün hazırlık sınıfı yoktur. 

Lisansüstü Eğitim

Bölümümüzde lisansüstü eğitimi (yüksek lisans ve doktora) verilmekte olup gerekli başvuru koşulları, fakültemizin bağlı olduğu Sosyal Bilimler Enstitüsü’nün mevzuatına yönelik olarak belirlenmektedir. İlgili link aşağıdadır:

https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=22828&MevzuatTur=8&MevzuatTertip=5

Lisans ve Lisansüstü Programlarının Erasmus, Farabi ve Mevlana Anlaşmaları, Şartları vb.

 Bölümümüzün Erasmus+ öğrenci hareketliliği kapsamında lisans ve lisansüstü öğrencilerine yönelik iki farklı üniversite ile anlaşması bulunmaktadır. 

  • Norveç, Oslo Üniversitesi, Arkeoloji, Konservasyon ve Tarih Bölümü
  • Yunanistan, West Attika Üniversitesi, Eski Eserleri ve Sanat Eserlerini Koruma Bölümü

Erasmus programı mevzuatı için link aşağıdadır:

https://ua.gov.tr/anasayfa/icerikler/baglanti-ve-dokumanlar/2025-donemi-ka131-sozlesme-belgeleri/

Mevlana programı yönetmelik için link aşağıdadır:

https://cdn.istanbul.edu.tr/FileHandler2.ashx?f=mevlana-yonetmelik.pdf

Programın Lisans ve Lisansüstü Seviyede Eş Değer Bölümlerden/Programlardan Ayıran Özellikler

Bölümümüz, Ülkemizde konusunda lisans-lisansüstü düzeyde eğitim-öğretim veren ilk akademik yapılanma olma unvanını almıştır. Dört yıllık eğitimin uygulandığı Bölümde, eski eserlerin durumlarını bilimsel olarak saptamak, tedavi yöntemlerinin belirlenmesi, geliştirilmesi ve bunların Arkeoloji, Sanat Tarihi ve Kimya gibi disiplinler arası bilgiye dayandırılması esaslarına göre hazırlanan programda; metaller, cam, toprak ürünü eserler, taş eserler, duvar resimleri, mozaikler gibi inorganik eserler ile organik eserler olan ahşap, kağıt-yazma, kemik, tekstil, deri, tablo ve benzeri kültür varlıklarının konservasyon ve restorasyonu yapılmaktadır. Dersler, %40 teori, %60 oranında laboratuvar uygulamasından oluşmaktadır.

Program Mezunlarının Çalışabilecekleri, Çoğunlukla Yöneldikleri İş Alanları

Mezunlarımız şu anda Türkiye’nin dört biryanında müzelerde, koruma onarım laboratuvarlarında, çeşitli kazı ve ören yerlerinde, üniversitelerde ve kütüphanelerde eski eserlerin korunması konusunda söz sahibi olurlar ve önemli bir boşluğu doldurmaktadırlar. Kültürel mirasımızın hazinelerini gelecek nesillere aktarabilmek ve bunun için her düzeyde nitelikli uzman yetiştirmek Bölümümüzün temel hedefi olacaktır.  

Uluslararası Öğrencilerin Lisans Programına Kabul Şartları

Yabancı uyruklu öğrenciler İstanbul Üniversitesi tarafından yapılan Yabancı Uyruklu Öğrenciler sınavına girmek ve yeterli puanı almak zorundadır.

 İletişim:
 edebiyat.korumaonarim@istanbul.edu.tr 

Programın sosyal medya hesapları

Instagram:

iukvko (Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Bölümü)

iusyaltikoruma (Sualtı Kültür Kalıntıları Koruma Anabilim Dalı)

iugenelkoruma (Genel Koruma ve Onarım Anabilim Dalı)

Programın kısa tarihçesi

1990'larda özel müzeciliğin gelişmesi, 2000'li yıllarda müzelerin koleksiyon, personel ve ziyaretçilerinin giderek artması, müze yönetiminden sorumlu kişilerin birtakım güçlüklerle karşı karşıya getirmiştir. Yetersiz Finansal yapının yarattığı sorunlar yanında, özel müzelerin artması, müzeler arası rekabet ortamının değişmesi müzelerin yönetim sorununu gündeme getirmiştir. Özellikle 2015 yılından sonra STEAM eğitim sistemlerinin müze atölyelerinde uygulamalı çalışmalara dönüşmesi müzeciliğin çok hızlı gelişmesini sağlamıştır.

2009 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi bünyesinde Müzecilik Bölümü Prof. Dr. Fethiye ERBAY tarafından kurulmuştur. Bölüm, ülkemizde lisans düzeyindeki ilk onaylı Müzecilik Bölümüdür ve Bölüm Başkanlığı’nı Prof. Dr. Fethiye ERBAY yürütmektedir.2009 yılında Müze Yönetimi Tezli Yüksek Lisans Bilim Dalı açılmıştır. 2011 yılında Kültürel Miras Alanlarının Yönetimi Anabilim Dalı Tezli Yüksek Lisans Programı, 2012 yılında Müze Yönetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı ve Müze Yönetimi Tezsiz Uzaktan Eğitim Programları Prof. Dr. Fethiye ERBAY tarafından kurulmuştur. Şu ana kadar toplam 180 öğrenci bu Ana Bilim ve Bilim Dallarında eğitim görmüş yada görmektedir. Bu amaçla Müze Yönetimi Tezli Yüksek Lisans Programından 37 kişi;
- Müze Yönetimi Tezsiz (II. Öğretim) Yüksek Lisans Programından 44 kişi,
- Kültürel Miras Alanlarının Yönetimi Uzaktan Eğitim Tezli Yüksek Lisans Programından 1 kişi olmak üzere 82 kişi mezun olmuştur.
- Bu güne kadar tezli ve tezsiz yüksek lisans programlarında toplam 160 öğrenci de interaktif olarak eğitim çalışmalarına katılmıştır.
- Kore, Rusya, Çeçenistan, Ürdün, Sırbistan, İran ve Özbekistan’dan olmak üzere 7 yabancı uyruklu öğrenci eğitim almakta olup, 2020 yılına kadar 4 yabancı uyruklu öğrenci yüksek lisans tezi hazırlayarak mezun olmuşlardır.
Müze Yönetimi Yüksek Lisans programları ile Müze Yöneticileri yetiştirmek amaçlanmaktadır.

Öğretim üyesi ve elemanları

Prof.Dr. FETHİYE ERBAY (Ana Bilim Dalı Başkanı) 

Doç.Dr. ASLI GÖKÇE KILIÇ 

Doç.Dr. GÜNER SAĞIR 

Doç.Dr. HASAN FERUDUN ÖZGÜMÜŞ 

Arş.Gör. NEVRES IŞILAY KAÇAKGİL ÖKSÜZOĞLU

Lisansüstü Eğitim

Tezli Yüksek Lisans: https://muzecilik-edebiyat.istanbul.edu.tr/tr/content/egitim/tezli-yuksek-lisans 

Tezsiz Yüksek Lisans: https://muzecilik-edebiyat.istanbul.edu.tr/tr/content/egitim/tezsiz-yuksek-lisans 

Doktora: https://muzecilik-edebiyat.istanbul.edu.tr/tr/content/egitim/doktora

Programın Lisans ve Lisansüstü Seviyede Eş Değer Bölümlerden/Programlardan Ayıran Özellikler

Köklü Geçmiş ve Deneyim: Bölümümüz, Türkiye'de ilk müzecilik bölümü olarak uzun yıllara dayanan bir deneyime sahiptir ve müzecilik alanında öncü bir rol oynamaktadır. Kuruluşundan bu yana, müzecilik alanında pek çok önemli akademik çalışmaya ve projeye imza atmış, bu sayede geniş bir akademik mirasa sahiptir. Zengin Akademik Kadro: Bölümümüz, müzecilik ve ilgili alanlarda uzmanlaşmış, deneyimli ve uluslararası düzeyde tanınmış akademisyenlerden oluşan bir kadroya sahiptir. Öğrencilerimize teorik bilgi ile pratiği birleştiren kapsamlı bir eğitim sunmaktadır. Geniş Müze İşbirlikleri: İstanbul'daki ve Türkiye genelindeki pek çok önemli müze ile güçlü işbirliklerimiz bulunmaktadır. Öğrencilerimize staj ve araştırma imkânları sunarak, sahada deneyim kazanmalarını sağlamaktayız. 

Çeşitli Disiplinlerarası Yaklaşımlar: Müze yönetimi, koleksiyon yönetimi, sergi tasarımı, koruma ve restorasyon gibi çeşitli disiplinlerarası konularda kapsamlı dersler sunmaktayız. Kültürel mirasın korunması ve tanıtılması konularında yenilikçi ve sürdürülebilir yaklaşımlar geliştirmekteyiz. Araştırma ve Yayınlar: Bölümümüz, müzecilik alanında yapılan araştırmaları teşvik etmekte ve bu araştırmaları ulusal ve uluslararası dergilerde yayımlamaktadır. 

Öğrencilerimize araştırma yapma ve bilimsel makaleler yazma konusunda destek sunmaktayız. Modern Eğitim Olanakları: Teknolojik altyapıya sahip derslikler, laboratuvarlar ve uygulama alanları ile modern bir eğitim ortamı sunmaktayız. Dijital müzecilik ve yeni medya konularında da eğitim vererek, öğrencilerimizi günümüz müzecilik trendlerine hazırlamaktayız.

Program Mezunlarının Çalışabilecekleri, Çoğunlukla Yöneldikleri İş Alanları

Başta Kültür ve Turizm Bakanlığı müzeleri olmak üzere, çeşitli Bakanlık Müzeleri, TBMM Saray Müzeleri, Büyükşehir Belediye Müzeleri, çeşitli il özel idarelerine bağlı müzeler, özel kişi ve kurumlar ait müzeler, üniversite ve özel müzelerde görev alabileceklerdir. Ayrıca Müze ve Kültürel Miras alanlarında danışmanlık yaparak faaliyet gösterebileceği gibi serbest çalışma olanağına da sahip olabileceklerdir.

Uluslararası Öğrencilerin Lisans Programına Kabul Şartları

Bölümümüz ilk Lisans öğrencilerini 2023-2024 Eğitim-Öğretim Yılı itibariyle 24 kişilik kayıtlı öğrenciye sahip olmuştur.  

Programın kısa tarihçesi 

Prof. Dr. Zehra İpşiroğlu yönetiminde 1992 yılında kurulan Tiyatro Eleştirmenliği ve Dramaturji Bölümümüz, saptamış olduğu hedeflere ulaşmak ve bölümde görev alacak donanımlı öğretim elemanlarını yetiştirmek amacıyla, 1992 yılı ve sonrasında uyguladığı yüksek lisans ve doktora programları aracılığıyla çekirdek öğretim kadrosunu oluşturmuştur. Öğretim elemanları, yüksek lisans ve doktora programlarına katılan ve bu programları başarıyla tamamlayan kişiler arasından seçilmiştir. 1994-1995 öğretim yılında lisans programı açılmış ve bölümümüz 1998 yılında ilk mezunlarını vermiştir. 


Prof. Dr. Zehra İpşiroğlu’nun emekli olmasının ardından akademik çalışmalar ve etkinlikler Prof. Dr. Dikmen Gürün’ün başkanlığında sürdürülmüştür. Prof. Dr. Dikmen Gürün’ün Haziran 2008’de emekliye ayrılmasıyla bölüm başkanlığına Prof. Dr. Kerem Karaboğa atanmıştır. 2008 yılı itibarıyla bölümümüz bünyesinde “Tiyatro Eleştirisi ve Teorisi Anabilim Dalı” ile “Dramaturji ve Dramatik Yazarlık Sanatı Anabilim Dalı” olmak üzere iki anabilim dalı kurulmuştur. Prof. Dr. Kerem Karaboğa’nın 2023 yılında emekli olmasının ardından ise bölüm başkanlığı görevini Prof. Dr. Hasibe Kalkan üstlenmiştir.

Programın Bilimsel Çalışma ve Araştırma Faaliyetleri

Programımızın amaçları arasında; tiyatro tarihi, dramatik edebiyat, eleştiri kuramları ve oyun yazarlığı gibi alanlarda öğrencilerin genel bilgi ve becerilerini geliştirmek; dramaturji ve dramatik yazarlık alanlarında ortaya konacak özgün, çağdaş ve ilerici kültürel ve sanatsal ürünlerle ülkemiz ve dünya tiyatrosuna katkıda bulunmak; tiyatro eleştirisi ve tiyatro kuramı alanlarında üretilecek özgün, çağdaş ve ilerici kuramsal ve sanatsal çalışmalarla ulusal ve uluslararası tiyatro ortamına katkı sağlamak; ülkemiz oyun yazarlığının mevcut niteliğinin geliştirilmesine yönelik yöntemler oluşturmak ve elde edilen sonuçlar doğrultusunda kuramsal ve pratik ürünler ortaya koymak bulunmaktadır.

Öğretim üyesi ve elemanları

Dramaturji ve Dramatik Yazarlık Sanatı Anabilim Dalı
Prof. Dr. Hasibe Kalkan
Doç. Dr. Oğuz Arıcı
Arş. Gör. Nihan Şentürk
Tiyatro Eleştirisi ve Teorisi Anabilim Dalı
Dr. Öğr. Üyesi (Doç. Dr.) Nilgün Firidinoğlu
 Arş. Gör. Dr. İstek Serhan Erbek

Öğretim elemanlarının ulusal/uluslararası ödül, patent, TÜBİTAK vb. alanlardaki ödül-proje başarıları

TÜBİTAK Hızlı Destek Programı Projesi
Theatre Empowers (Diğer Uluslararası Kurum Destekli)
Kültürel Eğitim Alanında Örnek Modeller (AB Destekli)
Cultural Education Through Theatre (Diğer Uluslararası Kurum Destekli)
Gençlerin Kültürel Alana Erişimi (AB Destekli)


Programın lisans seviyesinde eğitim-öğretim hedefleri, kontenjan, imkanları, akreditasyon durumu, varsa hazırlık sınıfı hakkında bilgi

Programımız 2017-2018 Eğitim-Öğretim yılından itibaren merkezi yerleştirme sınavı (Puan türü: SÖZ) ile öğrenci almaktadır.

Çift anadal ve yandal imkanı, başvuru şartları, öğrenim süreleri

Bölümümüzde çift anadal ve yandal imkânı bulunmaktadır. Öğrencinin çift anadalı başarılı bir şekilde bitirmesi için 120 kredi/240 akts, yandal için ise 80 kredi/130 akts tamamlamış olması gerekmektedir.

Lisansüstü Eğitim

2024-2025 Eğitim-Öğretim yılında Tezli Yüksek Lisans ve Doktora programları öğrenci almamıştır. Güncel duyurular Sosyal Bilimler Enstitüsü web sitesi üzerinden takip edilebilir.

Lisans ve lisanüstü programlarının Erasmus, Farabi ve Mevlana anlaşmaları, şartları vb.

Bölümümüz, öğrencilerinin ve akademik kadrosunun uluslararası akademik ve kültürel etkileşimini desteklemek amacıyla çeşitli Avrupa üniversiteleriyle Erasmus anlaşmaları yürütmektedir. Bu kapsamda Almanya’daki Freie Universität Berlin ve Universität zu Köln, Çek Cumhuriyeti’ndeki Palacký University Olomouc, Yunanistan’daki Aristotle University of Thessaloniki ve İtalya’daki University of L’Aquila gibi yükseköğretim kurumlarıyla öğrenci ve akademik personel hareketliliğine yönelik iş birlikleri bulunmaktadır.

Bölüm/program tarafından yayınlanan süreli yayın(lar) hakkında kısa bilgi

Tiyatro Eleştirmenliği ve Dramaturji Bölümü Dergisi – Journal of Theatre Criticism and Dramaturgy, araştırmacı, yazar, akademisyen ve yüksek öğrenim öğrencilerinin üstün nitelikli orijinal bilimsel çalışmalarını yayınlamayı ve bu alandaki bilgi birikimine katkı sunmayı amaçlar. Yılda iki kez Haziran ve Aralık aylarında yayımlanan, hakemli, açık erişimli, bilimsel bir dergidir. Derginin konu kapsamında tiyatro tarihi ve eleştirisi, tiyatro teorileri, dramaturji, oyun yazarlığı, yaratıcı yazım, Osmanlı-Türk tiyatrosu, uluslararası ve ulusal tiyatro sahnesindeki çağdaş gelişmeler yer alır. İngilizce, Almanca ve Türkçe dillerinde orijinal araştırma makaleleri ve derleme yazıları dergide yayınlanır. Dergi, Scopus, MLA, TR Dizin, DOAJ ve Erih Plus gibi pek çok dizinde taranmaktadır.


Programın Lisans ve Lisansüstü Seviyede Eş Değer Bölümlerden/Programlardan Ayıran Özellikler

"Tiyatro Eleştirmenliği ve Dramaturji" bölümü programı, dünyadaki benzer örneklerden yola çıkarak ülkemizde dramaturji ile birlikte tiyatro eleştirmenliği alanlarını bölüm seviyesinde ve sosyal bilimler bünyesinde akademik ortama taşıyan ilk ve tek programdır. Bölümümüzün her iki anabilim dalıyla birlikte içerdiği kapsamlı ve boyutlu program sayesinde mezunlarımız bu güne kadar yazarlık, dramaturgluk, drama eğitmenliği, tiyatro eleştirmenliği sahalarında gerek kamu sektöründe gerekse özel sektörde önemli hizmetler verdikleri gibi, ülkemiz üniversitelerinin sahne sanatları bölümlerinin akademisyen kadrolarını beslemiş, özellikle kuramsal derslerin geliştirilmesine katkı sunmuşlardır. Öte yandan, özellikle medya sektöründeki gelişmeler ve sektörün drama bölümlerinin artması, programımızın faaliyetlerine ve mezunlarımıza yönelik talepte de bir artış getirmiştir.


Program Mezunlarının Çalışabilecekleri, Çoğunlukla Yöneldikleri İş Alanları

Devlet ya da Belediye tiyatroları gibi ödenekli kurumlarda veya çeşitli özel tiyatrolarda dramaturg, yönetmen ya da yazar olarak, basın sektöründe eleştirmen, muhabir ya da yazar olarak, görsel medyanın drama birimlerinde senarist ya da diyalog yazarı olarak, yayınevlerinde editör, düzeltmen ya da yazar olarak, reklam sektöründe metin yazarı ya da yaratıcı eleman olarak, sinema sektöründe yazar, senarist, dramaturg ya da diyalog yazarı olarak, üniversite veya ilgili kurumlarda tiyatro araştırmacısı ve kuramcısı olarak istihdam edilmektedirler. Bunun yanı sıra Devlet ve Özel Üniversitelerdeki artışla birlikte mezunlarımız bu üniversitelerin ilgili departmanlarında öğretim görevlisi olarak tiyatro kuramı ve dramaturji bağlamında ülkemizde mevcut önemli bir açığı doldurmaktadır.

Uluslararası Öğrencilerin Lisans Programına Kabul Şartları

Türkiye’deki ve yabancı ülkelerdeki yükseköğretim kurumlarından İstanbul Üniversitesine yatay geçiş yapmak isteyen öğrenciler için Yükseköğretim Kurumlarında Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yandal ile Kurumlararası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik ve Üniversitemiz Senatosunun belirlediği esas ve şartlar uygulanır. Meslek Yüksekokullarından mezun olanların, bitirdikleri alanların devamı niteliğindeki lisans programlarına dikey geçişleri için Meslek Yüksekokulları ve Açık Öğretim Ön Lisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Devamları Hakkındaki Yönetmelik hükümleri uygulanır.

Uluslararası öğrencilerin lisans üstü programlara kabul şartları, yabancı dilde tez yazımı mümkün mü? Yatay geçiş imkanı ve yabancı öğrenci kontenjanı, koşullar

Türkiye’deki ve yabancı ülkelerdeki yükseköğretim kurumlarından İstanbul Üniversitesine yatay geçiş yapmak isteyen öğrenciler için Yükseköğretim Kurumlarında Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yandal ile Kurumlararası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik ve Üniversitemiz Senatosunun belirlediği esas ve şartlar uygulanır. Meslek Yüksekokullarından mezun olanların, bitirdikleri alanların devamı niteliğindeki lisans programlarına dikey geçişleri için Meslek Yüksekokulları ve Açık Öğretim Ön Lisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Devamları Hakkındaki Yönetmelik hükümleri uygulanır.

Programın sosyal medya hesapları

Instagram: @iudramaturji

Twitter: @iudramaturji

Facebook: @iudramaturji